غربالگری های سرطان نماد امیدواری در تشخیص زود هنگام و پیشگیری از سرطان هستند و فرصتی حیاتی برای مقابله با این بیماری، پیش از پیشرفت آن فراهم می کنند. این غربالگری ها، از جمله ماموگرافی برای سرطان سینه و کولونوسکوپی برای سرطان روده بزرگ، ابزارهایی ضروری در مبارزه جمعی ما با سرطان به شمار می روند. اهمیت انجام غربالگری سرطان بسیار عمیق است، چرا که امکان شناسایی سرطان را در مراحل اولیه و قابل درمان تر آن، فراهم می سازد. پذیرش این غربالگری ها می تواند تصمیمی نجات بخش باشد که آرامش خاطر و مسیری به سوی سلامت و بهزیستی ارائه می دهد.
انجمن سرطان آمریکا و مؤسسه ملی سرطان، بر ارزش غربالگری های منظم در کاهش تأثیر کلی سرطان بر افراد و جوامع تأکید دارند. با شناسایی زود هنگام سرطان، غربالگری ها نه تنها جان انسان ها را نجات می دهند، بلکه نیاز به درمان های گسترده تر و اغلب ناتوان کننده را نیز کاهش می دهند. افزون بر این، پیشگیری از سرطان از طریق غربالگری، راهبردی کلیدی در مبارزه با این بیماری است که به افراد توانایی می دهد تا گام هایی پیشگیرانه در راستای حفظ سلامت خود بردارند.
هنگامی که به بررسی انواع مختلف غربالگری های سرطان می پردازیم، باید به خاطر داشته باشیم که هر آزمایش غربالگری، گامی اساسی در مسیر مراقبت از بیماران سرطانی است. چه آزمایش پاپ اسمیر برای تشخیص سرطان دهانه رحم باشد، چه ماموگرافی برای سرطان سینه، یا سی تی اسکن با دوز پایین برای سرطان ریه، این غربالگری ها نماد تلاش های جمعی ما برای کنترل و پیشگیری از بیماری هستند.
پذیرفتن غربالگری های منظم سرطان، بخشی حیاتی از مراقبت های پزشکی نوین است و مسیر روشنی برای تشخیص زود هنگام و مداخله درمانی فراهم می سازد. غربالگری های سرطان به طور چشمگیری شانس درمان موفقیت آمیز و بهبودی را افزایش می دهند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش ژنتیک: کاربرد، ضرورت، انواع و تفسیر نتایج
آیا سرطان را با آزمایش خون می توان تشخیص داد؟
علاوه بر آزمایش CA-125، آزمایشی خون محور به نام Shield نیز وجود دارد که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای غربالگری سرطان روده بزرگ تأیید شده است. با این حال، پژوهشگران هنوز در حال بررسی و توسعه آزمایش خونی هستند که بتواند به طور مؤثر انواع مختلفی از سرطان را شناسایی کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش پاپ اسمیر: کاربرد، نحوه انجام و تفسیر نتایج
در یک مطالعه در سال ۲۰۱۸، پژوهشگران آزمایشی به نام CancerSEEK را برای بررسی توانایی آن در غربالگری هشت نوع سرطان رایج مورد تحلیل قرار دادند. این آزمایش به دنبال مارکرهای پروتئینی و قطعاتی از DNA در خون می گردد که به آن ها DNA توموری گردش کننده (circulating tumor DNA) گفته می شود.
نتایج نشان داد که این آزمایش توانست سرطان را با حساسیتی بین ۶۹ تا ۹۸ درصد (بسته به نوع سرطان) و با دقت ۹۹ درصد شناسایی کند.
دقیق ترین نتایج این آزمایش، در شناسایی سرطان های تخمدان و روده بزرگ مشاهده شد. کم دقت ترین نتایج نیز مربوط به سرطان های کبد و ریه بود.
اگر چه این آزمایش بی نقص نبود، اما پژوهشگران آن را گامی مثبت در مسیر درست می دانند. آن ها امیدوارند در آینده بتوانند یک آزمایش خون واحد طراحی کنند که بتواند انواع مختلفی از سرطان را شناسایی کند؛ اما در حال حاضر این آزمایش فقط در چارچوب تحقیقات علمی در دسترس است.
نقش حیاتی غربالگری ها در تشخیص زود هنگام سرطان
اصل مهم غربالگری های سرطان در این است که بتوانند سرطان را قبل از ظاهر شدن علائم آن شناسایی کنند. این تشخیص زود هنگام خیلی مهم است، چون معمولاً باعث می شود درمان مؤثرتر، کم تهاجمی تر و احتمالاً منجر به موفقیت شود. از نقش حیاتی غربالگری های سرطان در تشخیص زود هنگام نمی توان به آسانی گذشت؛ زیرا شانس موفقیت درمان و بقا را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. در بسیاری از سرطان ها مثل سرطان سینه، روده بزرگ، رحم و ریه، در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی وجود نداشته باشد. اما وقتی علائم ظاهر می شوند، ممکن است سرطان به مرحله پیشرفته تری رسیده که درمان آن سخت تر باشد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش بیماری های قلبی
غربالگری ها به گونه ای طراحی شده اند که سلول های سرطانی یا تغییراتی را که ممکن است به سرطان تبدیل شوند، در افرادی که هیچ علامتی از بیماری ندارند، شناسایی کنند. به عنوان مثال، ماموگرافی می تواند سرطان سینه را در مراحل اولیه و زمانی که قابل درمان تر است، نشان دهد. همچنین، غربالگری های روده بزرگ می توانند پولیپ های پیش سرطانی را شناسایی نمایند که می توان آن ها را قبل از تبدیل شدن به سرطان، برداشت. این اقدامات پیشگیرانه نقش بسیار مهمی در جلوگیری از سرطان های شدید دارند و به طور قابل توجهی تعداد مرگ و میر ناشی از این سرطان ها را کاهش می دهند.
علاوه بر این، غربالگری های سرطان بخش مهمی از راهبردهای بهداشت عمومی هستند که هدف آن ها کاهش میزان مرگ و میر ناشی از سرطان است. خود آزمایش های غربالگری به عنوان یک اقدام پیشگیرانه عمل می کنند؛ نه تنها سرطان ها را در مراحل اولیه شناسایی می کنند، بلکه به جلوگیری از بروز برخی انواع سرطان ها نیز کمک می کنند. برای مثال، آزمایش پاپ اسمیر و تست ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) با هم نقش مهمی در کاهش چشمگیر ابتلا به سرطان گردن رحم دارند، زیرا تغییرات سلولی در دهانه رحم را قبل از بروز سرطان شناسایی می کنند.
اهمیت شرکت در برنامه های غربالگری سرطان که توصیه شده اند را نمی توان دست کم گرفت. این برنامه ها بر اساس تحقیقات گسترده طراحی شده اند و هدف آن ها شناسایی گروه های خاصی از افراد در زمان های مناسب زندگی شان است. پیروی از دستورالعمل های سازمان های معتبر مانند انجمن سرطان آمریکا به افراد کمک می کند تا غربالگری های مناسب با سن، جنسیت و عوامل خطر خود را انجام دهند. انجام منظم غربالگری ها یک گام پیشگیرانه و مهم در برابر سرطان است که فرصتی قوی برای تشخیص زود هنگام بیماری فراهم می کند، زمانی که درمان آسان تر و نتایج آن بهتر است.
مطلب پیشنهادی: آزمایش تیروئید چیست؟
آزمایشهای غربالگری سرطان که ممکن است به تشخیص زود هنگام سرطان کمک کنند
آزمایش های غربالگری سرطان که در انواع مختلفی در دسترس هستند به پزشکان این امکان را می دهند که پیش از بروز هرگونه علائم، به جستجوی علائم سرطان بپردازند.
معمولاً غربالگری ها برای تشخیص قطعی سرطان انجام نمی شوند. اگر نتیجه ی آزمایش غیر عادی باشد، پزشک احتمالاً آزمایش های بیشتری انجام خواهد داد تا مشخص شود آیا واقعاً سرطان وجود دارد یا خیر.
برخی از آزمایش های غربالگری تنها برای افرادی انجام می شود که در معرض خطر بالای ابتلا به برخی سرطان ها هستند، در حالیکه برخی دیگر به صورت روتین برای همه ی افراد بالای یک سن خاص انجام می شوند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کبد: تست های عملکرد، دلایل و تفسیر کامل نتایج
چرا غربالگری سرطان ایده خوبی است؟
هدف اصلی غربالگری سرطان، تشخیص زود هنگام بیماری است. زمانی که سرطان در مراحل اولیه شناسایی شود، درمان و حتی درمان قطعی آن معمولاً آسان تر از زمانی است که در مراحل پیشرفته کشف می شود.
شناسایی سرطان قبل از پخش شدن آن در کل بدن، می تواند خطر مرگ را کاهش دهد.
به طور کلی، هر چه عوامل خطر ابتلا به سرطان در یک فرد بیشتر باشد — مانند سابقه خانوادگی، سن و سایر عوامل — احتمال این که آن فرد از غربالگری سرطان منتفع شود بیشتر خواهد بود.
چه نوع غربالگری هایی برای تشخیص سرطان وجود دارد؟
پزشک شما ممکن است برای غربالگری سرطان، معاینه فیزیکی، آزمایش های آزمایشگاهی، روش های تصویربرداری یا آزمایش های ژنتیکی انجام دهد.
برخی از انواع آزمایش های رایج غربالگری سرطان شامل موارد زیر هستند:
- ماموگرافی
ماموگرافی یک تصویربرداری از سینه با اشعه ایکس است. این روش برای تشخیص زودهنگام سرطان سینه استفاده می شود. انجام منظم ماموگرافی می تواند خطر مرگ ناشی از سرطان سینه را کاهش دهد. - MRI سینه
این تکنیک با استفاده از آهن رباها و امواج رادیویی، تصاویر سینه را ثبت می کند. معمولاً در کنار ماموگرافی، برای زنانی که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان سینه هستند، مانند کسانی که ژن های BRCA1 یا BRCA2 را دارند، استفاده می شود.
- معاینه سینه
در این معاینه، پزشک شما یک بررسی فیزیکی انجام می دهد تا وجود توده در سینه و زیر بغل را بررسی کند.
- آزمایش پاپ (پاپ اسمیر)
در آزمایش پاپ، پزشکان سلول ها و مخاط را از دهانه رحم و نواحی اطراف آن جمع آوری می کنند. این نمونه به آزمایشگاه فرستاده می شود تا وجود سلول های غیرطبیعی که ممکن است به سرطان دهانه رحم تبدیل شوند، بررسی شود. گاهی اوقات، پزشکان همراه با پاپ اسمیر، آزمایش HPV را نیز انجام می دهند تا ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) را نیز غربالگری کنند.
- PSA
آزمایش خون PSA (آنتی ژن اختصاصی پروستات) برای تشخیص سرطان پروستات در مردان انجام می شود. این آزمایش معمولاً فقط برای مردانی انجام می شود که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان پروستات هستند و اغلب همراه با معاینه مقعدی صورت می گیرد.
- کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی
این آزمایش ها، با استفاده از یک لوله نازک که دوربینی در انتهای آن تعبیه شده است، داخل روده بزرگ را بررسی می کنند. کولونوسکوپی تمام روده بزرگ را معاینه می کند، در حالی که سیگموئیدوسکوپی فقط قسمت پایینی روده بزرگ را بررسی می کند. این روش ها می توانند توده های غیر طبیعی به نام پولیپ را شناسایی کنند که ممکن است به سرطان روده بزرگ تبدیل شوند.
- آزمایش خون مخفی در مدفوع
این آزمایش برای بررسی وجود خون در مدفوع انجام می شود که می تواند نشانه وجود پولیپ یا سرطان روده بزرگ باشد.
- آزمایش خون Shield
این آزمایش نمونه ای از خون را برای یافتن علائم سرطان روده بزرگ یا پولیپ های پیش سرطانی بررسی می کند.
- سی تی اسکن
توموگرافی کامپیوتری با دوز پایین، که به آن سی تی اسکن با دوز پایین نیز گفته می شود، برای غربالگری سرطان ریه استفاده می شود. این روش شامل استفاده از دستگاه اشعه ایکس برای اسکن بدن و ارائه تصاویری از ریه ها است.
- CA-125
این آزمایش خون، ممکن است برای شناسایی سرطان تخمدان در زنانی که در معرض خطر بالایی هستند توصیه شود. اغلب همراه با سونوگرافی ترانس واژینال انجام می شود.
- معاینه پوست
در این معاینه، شما یا پزشک تان به دنبال لکه های مشکوک یا تغییرات در پوست می گردید. این روش معمولاً برای افرادی توصیه می شود که در معرض خطر ابتلا به سرطان پوست هستند.
- آلفا-فیتوپروتئین (AFP)
این آزمایش خون برای تشخیص سرطان کبد در افرادی که در معرض خطر بالایی هستند انجام می شود و اغلب همراه با سونوگرافی انجام می گیرد.
شناخت انواع مختلف غربالگری های سرطان
آزمایش های غربالگری سرطان به گونه ای طراحی شده اند که بتوانند انواع خاصی از سرطان را در بخش های مختلف بدن شناسایی کنند. هر نوع از این غربالگری ها دستورالعمل ها و روش های مخصوص به خود را دارد. آشنایی با این آزمایش ها بسیار مهم است، چون نقشی کلیدی در تشخیص زود هنگام و پیشگیری از سرطان دارند. در این جا به مهم ترین انواع غربالگری سرطان می پردازیم و اهمیت هرکدام را توضیح می دهیم تا نشان دهیم چگونه این غربالگری ها به مبارزه با سرطان کمک می کنند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کم خونی: انواع، نحوه تشخیص و آمادگی
غربالگری سرطان ریه
غربالگری سرطان ریه برای افرادی که در معرض خطر ابتلای بالایی هستند، به ویژه کسانی که سال ها سیگار کشیده اند، توصیه می شود. روش اصلی این غربالگری، سی تی اسکن با دُز پایین (LDCT) است که می تواند ناهنجاری های مشکوک در ریه را شناسایی کند؛ مواردی که ممکن است نشانه ای از سرطان باشند.
تشخیص زود هنگام سرطان ریه با استفاده از اسکن LDCT، احتمال زنده ماندن را به طور قابل توجهی افزایش می دهد، زیرا بیماری را در مرحله ای شناسایی می کند که درمان پذیرتر است.
غربالگری سرطان سینه
ماموگرافی بهترین و دقیق ترین روش برای غربالگری سرطان سینه است. این آزمایش معمولاً از سن ۴۰ سالگی به زنان توصیه می شود، هر چند بسته به شرایط فردی و توصیه های سازمان های بهداشتی، ممکن است در سنین پایین تر نیز انجام شود.
ماموگرافی می تواند توده هایی را شناسایی کند که آن قدر کوچک هستند که هنوز با دست قابل لمس نیستند، و همچنین رسوبات کلسیمی (کلسیفیکاسیون ها) را نشان دهد که ممکن است نشانه ای از سرطان سینه باشند.
انجام منظم ماموگرافی باعث کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان سینه می شود، چون بیماری را در مراحل اولیه که درمان آن آسان تر است، تشخیص می دهد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش HPV: انواع، تشخیص و نحوه انجام
غربالگری سرطان روده بزرگ (کولورکتال)
غربالگری سرطان روده بزرگ از سن ۴۵ سالگی برای افراد با خطر ابتلای متوسط توصیه می شود. چندین روش غربالگری در دسترس هستند، از جمله کولونوسکوپی، آزمایش ایمونوشیمی مدفوع (FIT) و آزمایش DNA مدفوع. کولونوسکوپی اهمیت ویژه ای دارد، زیرا امکان مشاهده مستقیم تمام روده بزرگ و برداشتن پولیپ ها را پیش از آن که به سرطان تبدیل شوند، فراهم می کند. تشخیص زود هنگام از طریق این روش ها می تواند به طور چشمگیری میزان مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ را کاهش دهد.
غربالگری سرطان دهانه رحم
غربالگری سرطان دهانه رحم شامل دو آزمایش است: تست پاپ (Pap test) و تست HPV. تست پاپ تغییرات پیش سرطانی در سلول های دهانه رحم را شناسایی می کند که اگر درمان نشوند، ممکن است به سرطان تبدیل شوند. تست HPV نیز وجود ویروس پاپیلومای انسانی را بررسی می کند؛ ویروسی که می تواند باعث ایجاد این تغییرات سلولی شود.
از سن ۲۱ سالگی، انجام غربالگری سرطان دهانه رحم برای زنان توصیه می شود. فاصله بین آزمایش ها بسته به سن و سابقه سلامتی فرد، متفاوت است. این غربالگری باعث کاهش چشمگیر در بروز و مرگ و میر ناشی از سرطان دهانه رحم شده است.
غربالگری سرطان پروستات
غربالگری سرطان پروستات معمولاً از طریق آزمایش آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA) انجام می شود. این آزمایش میزان PSA را در خون اندازه گیری می کند. سطح بالای PSA می تواند نشانه ای از سرطان پروستات باشد، اما ممکن است به دلایل دیگری مانند التهاب یا بزرگ شدن خوش خیم پروستات نیز افزایش یافته باشد.
تصمیم گیری برای انجام آزمایش PSA باید با مشورت بین فرد و پزشک انجام شود، و در این گفتگو باید عوامل خطر شخصی، فواید و خطرات احتمالی غربالگری در نظر گرفته شود.
غربالگری ها ابزارهای مهمی برای تشخیص زود هنگام و پیشگیری از سرطان هستند و بهترین فرصت را برای درمان موفق فراهم می کنند. با پیروی از دستورالعمل های توصیه شده و انجام منظم غربالگری ها، افراد می توانند به صورت فعال از سلامت خود محافظت کرده و از بروز سرطان جلوگیری نمایند.
مطلب پیشنهادی: نحوه آمادگی برای آزمایش چربی خون: آیا نیاز به ناشتایی دارد؟
چه کسانی، در چه زمانی و هر چند وقت یک بار باید غربالگری انجام دهند؟
سازمان های پزشکی متعددی دستورالعمل هایی برای غربالگری سرطان تدوین کرده اند. انجمن سرطان آمریکا (American Cancer Society) توصیه های زیر را ارائه می دهد:
- سرطان سینه. زنان بین ۴۰ تا ۴۴ سال می توانند در صورت تمایل ماموگرافی سالانه را آغاز کنند. تمام زنانی که در معرض خطر متوسط ابتلا به سرطان سینه هستند باید غربالگری سالانه را از سن ۴۵ سالگی شروع کنند. از سن ۵۵ سالگی، زنان می توانند ماموگرافی را همچنان سالانه انجام دهند یا آن را هر دو سال یک بار انجام دهند. غربالگری منظم باید تا زمانی که فرد از سلامت عمومی خوبی برخوردار است ادامه یابد.
- سرطان روده بزرگ و راست روده. اکثر مردان و زنان باید از سن ۴۵ سالگی غربالگری سرطان روده بزرگ را آغاز کنند، اما اگر عوامل خطر خاصی داشته باشید، ممکن است نیاز باشد که آن را زودتر شروع کنید. آزمایش های غربالگری متنوعی وجود دارند، بنابراین از پزشک خود بپرسید کدام روش برای شرایط شما مناسب تر است. برای بیشتر افراد سالم، کولونوسکوپی معمولاً هر ۱۰ سال یک بار انجام می شود.
- سرطان دهانه رحم. زنان بین ۲۵ تا ۶۵ سال باید هر پنج سال یک بار آزمایش اصلی HPV را انجام دهند. اگر آزمایش اصلی HPV در دسترس نباشد، می توانند هر پنج سال یک بار آزمایش HPV همراه با آزمایش پاپ یا هر سه سال یک بار آزمایش پاپ را انجام دهند. زنان بالای ۶۵ سال که غربالگری های منظم داشته و نتایج شان طبیعی بوده است، دیگر نیازی به غربالگری سرطان دهانه رحم ندارند، مگر این که در معرض خطر بالای ابتلا به این سرطان باشند که در این صورت ممکن است نیاز باشد آزمایش ها را با فواصل کوتاه تر یا به مدت طولانی تری انجام دهند.
- سرطان پروستات. مردان از سن ۵۰ سالگی، باید با پزشک خود درباره مزایا و معایب غربالگری سرطان پروستات مشورت کنند. اگر شما آفریقایی-آمریکایی هستید یا پدر یا برادرتان سرطان پروستات داشته است، باید این موضوع را از سن ۴۵ سالگی آغاز کنید.
- سرطان ریه. انجمن سرطان آمریکا غربالگری سرطان ریه را برای افرادی که در معرض خطر ابتلای متوسط هستند توصیه نمی کند. اما اگر در معرض خطر بالا باشید، ممکن است از انجام سی تی اسکن بهره مند شوید. «خطر بالا» به این معناست که شما بین ۵۰ تا ۸۰ سال سن دارید و هم اکنون سیگار می کشید یا قبلاً سیگار می کشیدید و سابقه مصرف ۲۰ بسته سیگار در سال را دارید (یعنی روزانه یک بسته به مدت ۲۰ سال یا دو بسته به مدت ۱۰ سال).
افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به سایر سرطان ها مانند سرطان پوست، سرطان تخمدان یا سرطان کبد هستند، می بایست آزمایش های غربالگری را برای تشخیص زود هنگام این بیماری ها انجام دهند.
مهم است که درباره سابقه خانوادگی و سایر عوامل خطر با پزشک خود مشورت کنید تا بتوانید برنامه غربالگری متناسب با نیازهای خود را تدوین نمایید.
تمام آزمایش های غربالگری سرطان، قطعی و بی نقص نیستند
اگر چه بسیاری از آزمایش های غربالگری نشان داده اند که می توانند جان انسان ها را نجات دهند، اما در جامعه پزشکی درباره غربالگری سرطان بحث و جدل وجود دارد.
تمام آزمایش های غربالگری مفید نیستند و برخی از آن ها می توانند خطراتی هم داشته باشند. برای مثال، آزمایش PSA بحث برانگیز است چون گاهی سرطان های پروستاتی را شناسایی می کند که بسیار کند رشد می کنند و تهدید جانی ندارند، و گاهی باعث درمان بیش از نیاز می شود.
مطلب پیشنهادی: آزمایش چربی خون: تشخیص، آمادگی، تفسیر نتایج
برخی از آزمایش های غربالگری ممکن است نتایج نادرستی داشته باشند، مانند «مثبت کاذب» یا «منفی کاذب». مثبت کاذب یعنی نتیجه آزمایش شما غیر طبیعی گزارش می شود در حالی که در واقع به سرطان مبتلا نیستید. این موضوع می تواند باعث نگرانی و اضطراب غیر ضروری شود. منفی کاذب یعنی نتیجه آزمایش شما طبیعی گزارش می شود در حالی که واقعاً به سرطان مبتلا هستید. این موضوع می تواند منجر به تأخیر در درمان شده و گاهی باعث وخامت بیماری شود.
یکی دیگر از مشکلات احتمالی غربالگری زود هنگام این است که یافتن سرطان ممکن است باعث بهبود سلامت فرد یا افزایش احتمال درمان نشود. درباره مزایا و خطرات غربالگری سرطان با پزشک خود صحبت کنید.
راهنمایی برای دنبال کردن توصیه های مربوط به غربالگری سرطان
پیمایش در میان توصیه های مختلف برای غربالگری سرطان می تواند دشوار و گیج کننده باشد، زیرا این دستورالعمل ها اغلب بر اساس عواملی مانند سن، جنسیت، سابقه خانوادگی و عوامل خطر فردی متفاوت هستند. درک این توصیه ها برای تشخیص زود هنگام و پیشگیری بسیار اهمیت دارد. این بخش به توضیح و ساده سازی این دستورالعمل ها اختصاص دارد تا افراد را در اتخاذ تصمیمات آگاهانه درباره سلامت شان توانمند سازد.
درک دستورالعمل ها
انجمن سرطان آمریکا، مؤسسه ملی سرطان و دیگر سازمان های بهداشتی، دستورالعمل هایی ارائه می دهند که هدف آن ها بهینه سازی زمان بندی و میزان تکرار انجام آزمایش های غربالگری است. این توصیه ها بر پایه تحقیقات گسترده ای استوارند و تلاش می کنند مزایای تشخیص زود هنگام را با خطرات مرتبط با فرآیندهای غربالگری متعادل کنند.
- سرطان سینه: به طور کلی به زنان توصیه می شود از سن ۴۰ سالگی غربالگری ماموگرافی را شروع کنند و بسته به ارزیابی ریسک فردی، این آزمایش به صورت سالانه یا هر دو سال یک بار انجام شود.
- سرطان روده بزرگ: از سن ۴۵ سالگی به مردان و زنان توصیه می شود غربالگری هایی مانند کولونوسکوپی، آزمایش FIT یا تست DNA مدفوع را انجام دهند؛ انتخاب نوع آزمایش و فواصل زمانی آن بستگی به سابقه شخصی و خانوادگی فرد دارد.
- سرطان دهانه رحم: غربالگری با تست پاپ از سن ۲۱ سالگی آغاز می شود، از سن ۳۰ سالگی به سمت انجام تست همزمان پاپ و HPV تغییر می کند و تا حداقل ۶۵ سالگی ادامه دارد؛ فواصل انجام آزمایش ها بستگی به نتایج تست ها و توصیه پزشک دارد.
- سرطان ریه: به افرادی که بین ۵۰ تا ۸۰ سال سن دارند و سابقه ای طولانی در کشیدن سیگار دارند، توصیه می شود هر سال سی تی اسکن با دُز پایین (LDCT) را برای تشخیص زود هنگام سرطان ریه انجام دهند.
- سرطان پروستات: توصیه ها متفاوت است، اما معمولاً به مردان پیشنهاد می شود از حدود ۵۰ سالگی یا زودتر در صورت داشتن ریسک بالا، با پزشک خود درباره فواید و خطرات آزمایش PSAمشورت کنند.
اتخاذ تصمیم آگاهانه
تصمیم گیری برای انجام غربالگری سرطان، تصمیمی مهم و شخصی است که باید پس از گفت و گویی دقیق بین فرد و پزشک او گرفته شود. در این گفتگو باید سابقه سلامتی فرد، عوامل خطر و همچنین مزایا و معایب احتمالی غربالگری مورد بررسی قرار گیرد.
مهم است که افراد با دقت و آگاهی کامل به این تصمیم نزدیک شوند و در تمام مراحل، احساس حمایت و اطمینان داشته باشند. آگاهی و همراهی با پزشک نقشی کلیدی در انتخاب درست و مناسب برای سلامت فرد ایفا می کند.
- ارزیابی ریسک فردی: عواملی مانند سابقه خانوادگی، سبک زندگی و شرایط پزشکی موجود می توانند بر احتمال ابتلا به برخی انواع سرطان تأثیرگذار باشند. شناخت این عوامل به انتخاب مناسب ترین روش غربالگری کمک می کند.
- به روز ماندن: دستورالعمل های غربالگری ممکن است با توجه به تحقیقات جدید تغییر کنند. آگاهی از جدیدترین توصیه ها، به افراد و پزشکان کمک می کند تا بهترین تصمیم را برای حفظ سلامت خود اتخاذ کنند.
- در نظر گرفتن فواید و خطرات: آزمایش های غربالگری مزایایی مانند تشخیص زود هنگام بیماری دارند، اما ممکن است با خطراتی مانند نتایج مثبت کاذب یا تشخیص بیش از حد همراه باشند. بررسی این جوانب برای تصمیم گیری آگاهانه ضروری است.
پیمایش در میان توصیه های غربالگری سرطان نیازمند دسترسی به اطلاعات دقیق و برقراری ارتباط باز با پزشکان و ارائه دهندگان خدمات سلامت است. با درک درست و پیروی از این دستورالعمل ها، افراد می توانند احتمال تشخیص زود هنگام و درمان موفق سرطان را به طور چشمگیری افزایش دهند. این آگاهی و همکاری به افراد کمک می کند تا نقش فعالی در مسیر مراقبت از سلامت خود ایفا کنند و گامی مؤثر به سوی آینده ای سالم تر بردارند.
مطلب پیشنهادی: پنل لیپید (پروفایل چربی) چیست؟
تأثیر غربالگری ها بر نتایج بیماران و سلامت جامعه
رویکرد پیشگیرانه در غربالگری سرطان، تأثیر چشمگیری بر سلامت فردی بیماران و سلامت کلی جوامع دارد. غربالگری ها با فراهم کردن امکان تشخیص زود هنگام و مداخله به موقع، نقش مهمی در کاهش بار بیماری سرطان، افزایش نرخ بقاء و بهبود کیفیت زندگی مبتلایان ایفا می کنند.
این بخش به بررسی مزایای ملموس غربالگری های منظم سرطان می پردازد و نقش آن ها را در ایجاد جامعه ای سالم تر روشن می سازد. غربالگری نه تنها یک ابزار تشخیصی، بلکه راهی مؤثر برای پیشگیری و ارتقاء سلامت عمومی است.
افزایش نرخ بقاء از طریق تشخیص زود هنگام
یکی از قانع کننده ترین دلایل برای انجام منظم غربالگری های سرطان، بهبود چشمگیر نرخ بقاء در صورت تشخیص بیماری در مراحل اولیه است. به عنوان مثال، سرطان سینه ای که در ماموگرافی و پیش از گسترش آن شناسایی می شود، نرخ بقاء ۵ ساله ای نزدیک به ۹۹ درصد دارد. به طور مشابه، غربالگری سرطان روده بزرگ که به برداشتن پولیپ های پیش سرطانی منجر می شود، می تواند از بروز سرطان جلوگیری کند و جان افراد را پیش از آن که حتی تشخیصی داده شود، نجات دهد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کلیه: بررسی عملکرد کلیه، آمادگی و تفسیر نتایج
تشخیص زود هنگام نه تنها شانس درمان موفق را افزایش می دهد، بلکه موجب کاهش عوارض درمانی و بهبود کیفیت زندگی فرد نیز می شود.
کاهش نیاز به درمان های تهاجمی
غربالگری ها، اغلب سرطان را در مراحل اولیه شناسایی می کنند، زمانی که درمان های محافظه کارانه تری می توانند مؤثر باشند. این موضوع به طور چشمگیری نیاز به جراحی های تهاجمی، شیمی درمانی و پرتو درمانی را کاهش می دهد.
مداخله زود هنگام نه تنها نتایج درمانی بهتری به همراه دارد، بلکه به بیماران کمک می کند سریع تر به زندگی عادی خود بازگردند و فشارهای جسمی و روانی ناشی از درمان های سخت و طولانی را به حداقل برسانند. این مزیت بزرگ غربالگری، آن را به ابزاری ارزشمند برای حفظ سلامت و کیفیت زندگی تبدیل می کند.
تأثیر بر سلامت جامعه
غربالگری های منظم نقش مهمی در بهبود سلامت عمومی ایفا می کنند، زیرا با شناسایی زود هنگام سرطان یا جلوگیری از بروز آن، باعث کاهش شیوع و مرگ و میر ناشی از سرطان در سطح جامعه می شوند. این تشخیص های زود هنگام می توانند هزینه های درمانی ناشی از مراحل پیشرفته بیماری را به طور قابل توجهی کاهش دهند و فشار روحی، جسمی و مالی بر خانواده ها و جوامع را کمتر کنند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش قند خون: انواع، علائم و تفسیر نتایج
برنامه های گسترده غربالگری همچنین آگاهی عمومی درباره پیشگیری از سرطان را افزایش داده و فرهنگ مراقبت فعالانه از سلامت را تقویت می کنند. این آگاهی بیشتر می تواند به انتخاب های سبک زندگی سالم تر توسط افراد جامعه منجر شود و در نتیجه، خطر ابتلا به سرطان و سایر بیماری ها را کاهش دهد.
همبستگی برای مبارزه با سرطان
تأثیر غربالگری های سرطان فراتر از سلامت فردی است و به بهبود و پویایی کل جامعه کمک می کند. با ترویج تشخیص زود هنگام و پیشگیری، غربالگری ها به یکی از پایه های مراقبت های مدرن سرطان تبدیل شده اند و نمادی از تلاش جمعی برای مبارزه مؤثرتر با این بیماری هستند.
با پیشرفت های مستمر در دانش و فناوری، نقش غربالگری ها در نجات جان افراد و ارتقای سلامت جامعه بیش از پیش تقویت می شود. این موضوع اهمیت شرکت منظم در برنامه های غربالگری توصیه شده را بیش از پیش نمایان می سازد و همه را به همکاری و مشارکت در این مسیر حیاتی دعوت می کند.
یک آزمایش خون سالانه می تواند سرطان را در ابتدایی ترین مراحل آن شناسایی کند
کارشناسان بر این باورند که اجرای سراسری یک آزمایش غربالگری جامع سرطان، ممکن است کمتر از یک دهه با ما فاصله داشته باشد.
طبق تحقیقات جدید، یک آزمایش خون سالانه می تواند از پیشرفت حدود نیمی از سرطان ها به مراحل پیشرفته جلوگیری کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش فشار خون: نحوه اندازه گیری و تفسیر نتایج
در حال حاضر دانشمندان در تلاشند تا اثربخشی آزمایش های خون ساده را در شناسایی سرطان، پیش از بروز علائم آن بررسی کنند و مشخص نمایند که آیا این تشخیص زودهنگام باعث افزایش نرخ بقا می شود یا خیر.
در حال حاضر، سیستم بهداشت ملی بریتانیا (NHS) در حال آزمایش این نوع تست ها، از جمله تست Galleri و تست miONCO-Dx است. کارشناسان پیش بینی می کنند که یک برنامه غربالگری جامع سرطان در سراسر کشور طی یک دهه آینده اجرا شود.
پژوهشگرانی که در مجله BMJ Open مقاله منتشر کرده اند می گویند غربالگری سالانه – یا هر دو سال یک بار – می تواند در تشخیص زود هنگام سرطان ها به طور قابل توجهی مؤثر باشد و از پیشرفت بیماری به مراحل پیشرفته تر و کمتر قابل درمان، جلوگیری کند.
این متخصصان برای بررسی تاثیر آزمایش خون چند سرطانی، از مدل سازی ریاضی استفاده کردند تا ببینند این آزمایش چه تاثیری روی گروهی از افراد ۵۰ تا ۷۹ ساله خواهد داشت.
آن ها از هر دو نوع تومور استفاده کردند: تومورهای با رشد سریع (که بین دو تا چهار سال در مرحله اول باقی می مانند و سپس پیشرفت می کنند) و تومورهای بسیار تهاجمی با رشد سریع (که فقط یک تا دو سال در مرحله اول می مانند و سپس پیشرفت می کنند.)
مطلب پیشنهادی: آزمایش روماتیسم مفصلی
انواع سرطان های بررسی شده در این مطالعه شامل سرطان های مثانه، سینه، دهانه رحم، روده، کلیه، کبد و مجاری صفراوی، ریه، تخمدان، پانکراس، پروستات، پوست و سرطان های خونی مانند لوسمی بودند.
تحلیل ها نشان دادند که غربالگری فراگیر سرطان با استفاده از آزمایش خون، در مقایسه با روش های معمول مراقبتی، تشخیص زود هنگام سرطان را بهبود می بخشد.
در سناریوی رشد سریع تومور، غربالگری سالانه منجر به شناسایی تعداد بیشتری از موارد سرطان نسبت به مراقبت های معمول شد – به طوری که به ازای هر 100 هزار نفر غربالگری شده، سالانه ۳۷۰ مورد سرطان بیشتر شناسایی شد.
همچنین، در مقایسه با بیمارانی که فقط مراقبت های معمول دریافت کرده بودند، ۴۹ درصد موارد کمتری از سرطان در مراحل پیشرفته تشخیص داده شد و مرگ و میر نیز طی پنج سال ۲۱ درصد کاهش یافت.
مطلب پیشنهادی: آزمایش بارداری: انواع، نحوه انجام و تفسیر نتایج
غربالگری هر دو سال یک بار، به اندازه غربالگری سالانه مؤثر نبود – در این حالت، به طور متوسط در هر سال و به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر غربالگری شده ، ۲۹۲ مورد علائم سرطانِ بیشتر نسبت به مراقبت های معمول شناسایی شد.
همچنین، در تشخیص های مراحل پیشرفته سرطان، ۳۹ درصد کاهش و در مرگ و میر ۱۷ درصد کاهش طی پنج سال مشاهده شد.
پژوهشگران نتیجه گیری کردند که انجام آزمایش خون هر یک یا دو سال یک بار این توانایی را دارد که بین ۳۱ تا ۴۹ درصد از سرطان هایی را که در حالت عادی در مراحل پیشرفته (مرحله سوم یا چهارم) شناسایی می شوند، در مراحل ابتدایی (مرحله اول یا دوم) تشخیص دهد.
پروفسور پیتر ساسینی، نویسنده مطالعه و استاد اپیدمیولوژی سرطان در دانشگاه کوئین مری لندن که نقش اصلی در آزمایش Galleri دارد، به خبرگزاری PA گفت: «من از علمی که پشت این آزمایش ها است بسیار هیجان زده ام، اما باید مطمئن شویم که این تحول فناورانه به واقع به نفع بیماران در درمان های بالینی منجر شود.»
او ادامه داد: «به همین دلیل است که ما یک آزمایش کنترل شده تصادفی بزرگ انجام می دهیم تا ببینیم پیش بینی های به دست آمده از این مدل سازی، تا چه حد دقیق و قابل اعتماد هستند. پیشرفت هایی که در زیست شناسی مولکولی و هوش مصنوعی حاصل شده به ما این امکان را داده تا بتوانیم ذرات بسیار کوچکی از بسیاری از سرطان ها را در یک نمونه خون کوچک شناسایی کنیم. این واقعاً شگفتانگیز است. ما باید نشان دهیم که استفاده از این آزمایش ها در افرادی که هیچ علائمی ندارند، می تواند به شناسایی زود هنگام سرطان ها، در زمانی که هنوز قابل درمان هستند، کمک کند. این کار می تواند از پیشرفت سرطان جلوگیری کرده و تعداد مرگ و میر ناشی از آن را کاهش دهد.»
مطلب پیشنهادی: آزمایش ویتامین ها و مواد معدنی بدن با تفسیر نتایج
پروفسور ساسینی گفت امیدوار است که «تا سال ۲۰۳۲ شواهد کافی برای اعلام قطعی این که غربالگری سالانه چه تعداد جان انسان را می تواند نجات دهد، وجود داشته باشد.»
او افزود: «این می تواند منجر به اجرای سراسری این برنامه در سطح ملی ظرف ۱۰ سال آینده شود.»
وی همچنین پیشنهاد کرد که سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) باید بتواند برای غربالگری سالانه، در مقایسه با غربالگری هر دو سال یک بار، با ارائه دهندگان برای قیمت بسیار بهتر هر آزمایش، مذاکره کند.
او افزود: سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) ممکن است با استفاده از این فناوری، سالانه با ۱۵ میلیون آزمایش خون اضافی رو به رو شود، که حدوداً معادل ۲.۵ درصد افزایش نسبت به آمار فعلی است، اما این افزایش نباید مشکلی ایجاد کند.
دکتر دیوید کرازبی، رئیس بخش پژوهش های پیشگیری و تشخیص زود هنگام در سازمان تحقیقات سرطان بریتانیا (Cancer Research UK)، گفت: «آزمایش های تشخیص زود هنگام چند سرطانی (MCED) حوزه ای نوید بخش در تحقیقات سرطان هستند که می توانند به پزشکان در تشخیص زودتر سرطان ها کمک کنند؛ امری که احتمالاً موجب افزایش شانس بقا و بهبود کیفیت زندگی بیماران خواهد شد. این که مدل سازی این تحقیق پیش بینی می کند غربالگری سالانه با آزمایش MCED می تواند مرگ و میر ناشی از سرطان را کاهش دهد، بسیار دلگرم کننده است. با این حال، همانند هر نوآوری بالینی جدید، برای ارزیابی کامل مزایا و خطرات استفاده از آزمایش های MCED در محیط بالینی، به کار آزمایی های بالینی در مقیاس بزرگ و بررسی های مستقل نیاز است. با حضور فعال بسیاری از پژوهشگران و شرکت ها در زمینه تشخیص زود هنگام سرطان و وجود انواع مختلفی از آزمایش ها، ما خواهان حمایت دولت و NHS از گستره وسیعی از تحقیقات هستیم. به این ترتیب، می توانیم شانس یافتن آزمایش هایی که نتایج درمان سرطان را بهبود می بخشند و تغییر معنی داری برای بیماران ایجاد می کنند، به حداکثر برسانیم.»
مطلب پیشنهادی: آزمایش بیماری های مقاربتی (STD) با تفسیر نتایج
ماه گذشته، وزارت بهداشت اعلام کرد که NHS کار آزمایی آزمایش خون miONCO-Dx را با مشارکت ۸۰۰۰ بیمار آغاز کرده است.
این آزمایش با بررسی میکرو RNA در نمونه خون انجام می شود و از هوش مصنوعی برای تشخیص وجود سرطان و همچنین محل دقیق آن در بدن استفاده می کند.
آزمایش های اولیه نشان داده اند که این تست قادر است تا ۱۲ نوع سرطان شایع را شناسایی کند.
خلاصه
آزمایش های غربالگری سرطان انواع مختلفی دارند — از جمله تصویربرداری با اشعه ایکس، معاینات فیزیکی و آزمایش های خون — که به پزشکان این امکان را می دهند تا سرطان را در مراحل اولیه و قابل درمان آن، شناسایی کنند. افرادی که عوامل خطر بیشتری برای ابتلا به برخی سرطان ها دارند، ممکن است نیاز باشد غربالگری را زودتر از افراد با ریسک متوسط شروع کنند. درباره مزایا و معایب غربالگری سرطان و این که کدام آزمایش برای شما مناسب است، با پزشک خود مشورت کنید.
