آزمایش خون تری گلیسیرید: آمادگی، ضرورت و تفسیر نتایج

آزمایش خون تری گلیسیرید، برای اندازه‌ گیری میزان تری گلیسیرید در خون انجام می ‌شود. تری گلیسیرید نوعی چربی است که بخشی از آن توسط بدن ساخته شده و بخشی دیگر از طریق غذا وارد بدن می ‌شود. وقتی بیش از نیاز بدن کالری دریافت می‌ کنیم، کالری اضافی به تری گلیسیرید تبدیل شده و در سلول ‌های چربی ذخیره می‌ شود تا در صورت نیاز مورد استفاده قرار گیرد. این آزمایش معمولاً هم زمان با آزمایش کلسترول خون انجام می ‌شود تا وضعیت چربی ‌های خون و ریسک ابتلا به بیماری ‌های قلبی بهتر ارزیابی شود.

آزمایش خون تری گلیسیرید چیست؟

آزمایش خون تری گلیسیرید، آزمایشی است که میزان چربی‌ ای به نام تری ‌گلیسیرید را در خون اندازه ‌گیری می ‌کند. بالا بودن سطح تری‌ گلیسیرید می ‌تواند خطر بروز بیماری ‌های قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد. با انجام این آزمایش، می ‌توانید از وضعیت چربی خون خود آگاه شوید و در صورت نیاز، برای کاهش خطر ابتلا به مشکلات قلبی اقدامات لازم را انجام دهید.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون فریتین

مقداری از تری گلیسیریدها برای بدن ضروری هستند، زیرا بدن از آن ها برای تامین انرژی استفاده می کند. وقتی بیشتر از نیاز بدن کالری دریافت می کنید، کالری های اضافی به تری گلیسیرید تبدیل شده و در سلول های چربی ذخیره می شوند تا در آینده مورد استفاده قرار گیرند. زمانی که بدن به انرژی نیاز دارد، این سلول ها تری گلیسیرید را وارد جریان خون می کنند تا عضلات بتوانند از آن به عنوان سوخت استفاده کنند. بررسی سطح این چربی ها از طریق آزمایش خون تری گلیسیرید به حفظ سلامت و تعادل انرژی بدن کمک می کند.

اما سطح بالای تری گلیسیرید در خون می تواند بر عملکرد شریان ها تاثیر بگذارد و خطر ابتلا به بیماری های قلبی، سکته و التهاب پانکراس را افزایش دهد. انجام این آزمایش به شما کمک می کند تا از این خطرات آگاه شوید و در صورت نیاز اقدامات لازم برای کنترل چربی خون را انجام دهید.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون BUN

دلایل شایع سطح بالای تری گلیسیرید:

• مصرف زیاد غذاهای پر چرب، شیرینی ها و کربوهیدرات های ساده مانند نان و برنج تهیه شده از آرد سفید
• نداشتن فعالیت بدنی کافی
• ابتلا به برخی بیماری‌ ها مانند دیابت کنترل ‌نشده، بیماری های کلیوی، کبدی و تیروئید
• اضافه ‌وزن یا چاقی
• مصرف الکل
• سابقه خانوادگی (عوامل ارثی)
• مصرف برخی داروها مانند دیورتیک ها یا داروهای مخصوص درمان سرطان پستان و HIV

سطح بالای تری گلیسیرید در خون معمولاً هیچ علامت مشخصی ندارد. به همین دلیل، انجام منظم آزمایش خون تری گلیسیرید اهمیت زیادی دارد تا بتوان افزایش تری گلیسیرید را پیش از آن که به سلامتی آسیب برساند، شناسایی و درمان کرد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون CRP

سطح پایین تری ‌گلیسیرید نیز ممکن است به دلایل زیر باشد:

• رژیم غذایی کم‌ چرب
• پرکاری تیروئید
• سندروم سوء جذب (شرایطی که در آن روده کوچک چربی ‌ها را به خوبی جذب نمی ‌کند)
• سوء تغذیه

نام های دیگر آزمایش عبارتند از: TG، TRIG، پانل لیپید و پانل لیپوپروتئین ناشتا.

مطلب پیشنهادی: آزمایش CBC یا شمارش کامل خون با تفسیر کامل نتایج

کاربرد آزمایش خون تری گلیسیرید

آزمایش خون تری گلیسیرید برای بررسی خطر ابتلا به بیماری های قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات مربوط به شریان ها مانند بیماری شریان محیطی انجام می شود. این آزمایش به پزشک کمک می کند تا وضعیت سلامت قلب را ارزیابی کرده و تاثیر درمان های مربوط به کاهش خطر بیماری های قلبی را پیگیری کند. انجام منظم این آزمایش می تواند نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات قلبی و حفظ سلامت عمومی داشته باشد.

تری ‌گلیسیرید ها معمولاً همراه با سایر چربی ‌های خون اندازه ‌گیری می ‌شوند.

سطح بالای تری گلیسیرید در خون می تواند باعث تصلب شرایین (آترواسکلروز) شود و خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد. همچنین، ممکن است منجر به التهاب پانکراس یا پانکراتیت شود. وقتی سطح بالای تری گلیسیرید، با کلسترول بد (LDL) بالا یا کلسترول خوب (HDL) پایین همراه باشد، خطر بیماری های قلبی و عروقی بیشتر می شود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش حساسیت غذایی

چرا به آزمایش خون تری گلیسیرید نیاز دارم؟

پزشک ممکن است آزمایش چربی خون، که آزمایش خون تری گلیسیرید نیز جزئی از آن است را به عنوان بخشی از چکاپ معمول تجویز کند. اگر تحت درمان کلسترول یا تری گلیسیرید بالا هستید، این آزمایش به پزشک کمک می کند تا میزان اثرگذاری درمان را ارزیابی نماید.

فواصل انجام آزمایش چربی خون بسته به سن، جنسیت، سابقه خانوادگی و ریسک ابتلا به بیماری های قلبی متفاوت است. بهتر است از پزشک خود بپرسید که هر چند وقت یک بار نیاز به بررسی سطح چربی های خون دارید تا سلامت قلب و عروق خود را حفظ کنید.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون HCT

توصیه ‌های انجام آزمایش خون تری گلیسیرید بر اساس سن

افراد ۱۹ سال یا کمتر:

• اولین آزمایش بین سنین ۹ تا ۱۱ سالگی انجام شود.
• کودکان باید هر ۵ سال یک بار آزمایش شوند.
• اگر سابقه خانوادگی کلسترول بالا، حمله قلبی یا سکته مغزی وجود داشته باشد ممکن است برخی کودکان از سن ۲ سالگی تحت آزمایش قرار گیرند.

افراد ۲۰ تا ۶۵ سال:

• بزرگسالان جوان باید هر ۵ سال یک بار آزمایش شوند.
• مردان ۴۵ تا ۶۵ ساله و زنان ۵۵ تا ۶۵ ساله باید هر ۱ تا ۲ سال یک بار آزمایش شوند.

افراد بالای ۶۵ سال:

• آزمایش باید هر سال یک بار انجام شود.

ممکن است نیاز باشد آزمایش تری‌ گلیسیرید را بیش از حالت معمول انجام دهید، به ویژه اگر سابقه بیماری قلبی دارید یا در معرض ریسک بالای بیماری قلبی هستید. عوامل زیر ریسک شما را افزایش می ‌دهند:

• سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس: یعنی پدر یا برادر قبل از ۵۵ سالگی و مادر یا خواهر قبل از ۶۵ سالگی دچار بیماری قلبی شده ‌اند.
• سیگار کشیدن
• اضافه ‌وزن یا چاقی
• عادات غذایی ناسالم یا کمبود فعالیت بدنی
• پیش ‌دیابت یا دیابت
• فشار خون بالا

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون ESR

نحوه انجام آزمایش خون تری گلیسیرید

نمونه خون با استفاده از یک سوزن کوچک از رگ بازوی شما گرفته می شود. مقدار کمی خون در لوله آزمایش جمع ‌آوری می ‌شود. ممکن است هنگام ورود یا خروج سوزن کمی سوزش یا فشار احساس کنید.

کل فرآیند آزمایش معمولاً کمتر از پنج دقیقه طول می ‌کشد و نیاز به آمادگی خاصی ندارد، مگر این که پزشک دستور خاصی بدهد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون بیلی‌ روبین

آمادگی لازم برای انجام آزمایش خون تری گلیسیرید

ممکن است لازم باشد ۹ تا ۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایش، ناشتا باشید و در این مدت هیچ گونه غذا یا نوشیدنی مصرف نکنید. پزشک شما مشخص خواهد کرد که آیا نیاز به ناشتا بودن دارید و همچنین هر دستورالعمل خاص دیگری که باید رعایت کنید را به شما اطلاع خواهد داد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون RBC

خطرات آزمایش خون تری گلیسیرید

در حین انجام آزمایش احتمال خطر بسیار کم است. ممکن است کمی درد یا کبودی در محل ورود سوزن احساس کنید، اما این علائم اغلب به سرعت برطرف می ‌شوند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون MCH

تفسیر نتایج آزمایش خون تری گلیسیرید

در این آزمایش معمولاً سطح تری گلیسیرید خون به میلی ‌گرم در دسی ‌لیتر (mg/dL) اندازه‌ گیری می شود. سطوح مختلف تری گلیسیرید می ‌تواند اطلاعات مهمی درباره سلامت قلب و ریسک بیماری ‌های عروقی ارائه دهد. راهنمای معمول برای سطح طبیعی و بالای تری گلیسیرید در بزرگسالان به شرح زیر است:

استانداردهای سطح تری گلیسیرید در کودکان و نوجوانان با بزرگسالان متفاوت است. از پزشک کودک خود بخواهید نتایج آزمایش تری گلیسیرید فرزندتان را برای شما تفسیر کند تا بهتر متوجه وضعیت سلامت او شوید.

سطح تری گلیسیرید بالاتر از حد طبیعی می ‌تواند نشان ‌دهنده افزایش ریسک بیماری قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات شریانی باشد. همچنین، تری گلیسیرید بالا می ‌تواند خطر سندرم متابولیک را افزایش دهد و در صورت سطح بسیار بالا، خطر بروز پانکراتیت حاد ناگهانی نیز وجود دارد.

مطلب پیشنهادی: تعداد بالای گلبول‌های قرمز خون: علت، علائم و درمان

کاهش سطح تری ‌گلیسیرید خون

برای کاهش سطح تری ‌گلیسیرید خون، پزشک ممکن است تغییرات در سبک زندگی را به شما توصیه کند، از جمله:

• مصرف غذاهای سالم برای قلب و محدود کردن مصرف قند اضافه و غذاهای پرچرب اشباع
• فعالیت بدنی منظم
• رسیدن به وزن سالم
• مدیریت استرس
• ترک سیگار
• خواب کافی
• محدود کردن مصرف الکل

در برخی موارد، ممکن است دارو نیز برای کاهش تری ‌گلیسیرید لازم باشد. قبل از هر تغییر عمده در رژیم غذایی یا برنامه ورزشی، با پزشک خود مشورت کنید تا بهترین روش درمان برای شما تعیین شود.

سطح تری ‌گلیسیرید بسیار پایین، بسیار نادر است.

نکات مهم درباره آزمایش

• اگر سطح تری گلیسیرید شما در حد مرزی باشد، پزشک ممکن است آزمایش دیگری به نام آپوپروتئین B (apo B) را تجویز کند. نتایج این آزمایش به پزشک کمک می کند تا ریسک مشکلات قلبی و عروقی شما را بهتر ارزیابی نموده و مناسب ترین روش درمان برای کاهش این خطرات را تعیین نماید. انجام منظم آزمایش خون تری گلیسیرید همراه با این آزمایش ها می تواند به پیشگیری از بیماری های قلبی و حفظ سلامت شما کمک کند.

بارداری می تواند نتایج آزمایش را تحت تاثیر قرار دهد.