آزمایش حساسیت غذایی: علائم، انواع و نحوه انجام

آزمایش حساسیت غذایی: علائم، انواع و نحوه انجام
فهرست مطالب

اگر تاکنون پس از مصرف غذا دچار نفخ، گاز، درد معده یا ناراحتی گوارشی شده ‌اید، احتمالاً از خود پرسیده ‌اید که آیا این علائم به نوع غذای مصرفی مرتبط هستند یا خیر. شاید تلاش کرده باشید برخی مواد غذایی مانند شیر، پنیر، فرآورده‌ های لبنی یا حتی قهوه را از رژیم غذایی خود حذف کنید، اما متوجه شده ‌اید که این تغییرات تأثیر قابل ‌توجهی بر بهبود علائم نداشته ‌اند. احتمالات، بی ‌پایان به نظر می‌ رسند و همین موضوع شاید شما را به فکر انجام آزمایش حساسیت غذایی بیندازد.

آزمایش ‌های حساسیت غذایی می‌ توانند ابزار مفیدی باشند، به ‌ویژه زمانی که نسبت به حساسیت‌ های غذایی خود کنجکاو هستید یا دچار علائم ناراحت ‌کننده هستید. این آزمایش ‌ها قادرند تصویری شفاف ‌تر از غذاهایی که ممکن است نسبت به آن ‌ها حساس باشید ارائه دهند، تا بتوانید مواردی را که باید اجتناب کنید شناسایی کرده و به بهترین وضعیت سلامت دست یابید.

برخی از متخصصان گوارش بر این باورند که بسیاری از افراد مبتلا به سندرم روده تحریک ‌پذیر (IBS)  ارتباطی میان رژیم غذایی خود و بروز علائم شان احساس می ‌کنند. این افراد معمولاً یا پس از بیشتر وعده‌ های غذایی دچار علائم می ‌شوند، یا نسبت به یک ماده ی غذایی خاص که به ‌طور منظم مصرف می‌ کنند، مشکوک هستند.

اما از کجا می ‌توان فهمید که مشکلات شما واقعاً به حساسیت غذایی مربوط می ‌شود؟ و آیا آزمایش‌ هایی که برای تشخیص این حساسیت ‌ها وجود دارد واقعاً دقیق هستند؟ در ادامه به این پرسش ‌ها و موارد دیگر پاسخ داده می شود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش CBC یا شمارش کامل خون با تفسیر کامل نتایج

مقدمه ای بر آزمایش حساسیت غذایی

  • ایمونوگلوبولین (IgG) G شایع ‌ترین نوع پادتن موجود در جریان خون است. وجود پادتن ‌های IgG معمولاً اطلاعات محدودی درباره ی این ‌که چه غذاهایی باید مصرف شوند یا از چه غذاهایی باید پرهیز شود، ارائه می ‌دهد. در واقع، آزمایش IgG بیشتر نشان‌ دهنده ی غذاهایی است که اخیراً مصرف شده ‌اند، نه لزوماً مواد غذایی‌ ای که باید از مصرف آن‌ ها اجتناب شود.
  • توصیه می ‌شود از صرف هزینه برای آزمایش ‌هایی که توسط شرکت ‌های تجاری مختلف ارائه می ‌شوند خودداری کنید؛ زیرا این آزمایش ‌ها معمولاً فهرست بلندی از مواد غذایی برای پرهیز ارائه می ‌دهند، در حالی که شواهد علمی معتبری برای پشتیبانی از نتایج آن‌ ها وجود ندارد.

بیش از هفت سال است که در حوزه ی کیت ‌های آزمایش خانگی و خدمات مستقیم به مصرف ‌کننده فعالیت دارم. در این مدت، تجربیات ارزشمندی در زمینه صنعت سلامت دیجیتال به ‌دست آورده ‌ام، به‌ ویژه در حوزه ی تغذیه ی شخصی ‌سازی‌ شده که تمرکز اصلی فعالیت من است. در این مقاله، قصد دارم دیدگاه خود را درباره ی آزمایش حساسیت غذایی به ‌عنوان بنیان ‌گذار یک استارتاپ سلامت و تندرستی –  و همچنین به‌ عنوان فردی که شخصاً با چالش ‌های حساسیت غذایی رو به ‌رو بوده ‌ام – به اشتراک بگذارم.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون HCT

ابتدا بیایید روشن کنیم که حساسیت غذایی با آلرژی غذایی و عدم‌ تحمل غذایی متفاوت است.

  1. عدم ‌تحمل غذایی، معمولاً منشأ ژنتیکی دارد. بیماری سلیاک و عدم ‌تحمل لاکتوز از نمونه ‌های شناخته ‌شده ی این نوع واکنش ‌ها هستند.
  2. آلرژی غذایی، نوعی واکنش فوری سیستم ایمنی بدن به مصرف یک ماده غذایی خاص است؛ برای مثال، بادام ‌زمینی از شایع‌ ترین عوامل بروز آلرژی‌ های غذایی به شمار می ‌رود.
  3. حساسیت ‌های غذایی، معمولاً ماهیتی مبهم ‌تر دارند و اغلب با واکنش ‌های تأخیری نسبت به غذاهایی همراه ‌اند که ممکن است پیش ‌تر بدون مشکل تحمل می ‌شدند. این واکنش ‌ها می ‌توانند بسته به وضعیت کلی سلامت فرد ظاهر شده یا ناپدید شوند.

پیش از صرف هزینه برای آزمایش حساسیت غذایی، منطقی و ضروری است که ابتدا آلرژی‌ های غذایی و موارد عدم ‌تحمل غذایی مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون ESR

تفاوت بین حساسیت غذایی و آلرژی غذایی چیست؟

نکته ‌ای مهم برای درک بهتر موضوع آن است که آلرژی غذایی و حساسیت غذایی دو پدیده کاملاً متفاوت ‌اند و هر یک علائم و پیامدهای ویژه خود را دارند. درک این تفاوت اهمیت زیادی دارد، زیرا اصطلاح «آلرژی غذایی» در بسیاری از موارد به اشتباه به جای «حساسیت غذایی» به‌ کار می ‌رود.

آلرژی غذایی، واکنشی خفیف تا شدید به یک ماده‌ غذایی خاص است — مانند بادام ‌زمینی، مغزها (مانند گردو و بادام)، غذاهای دریایی یا صدف‌ ها.

متخصصان بر این باورند که این واکنش‌ ها می‌ توانند در موارد شدید، تهدید کننده ی زندگی باشند؛ به ‌طوری ‌که فرد ممکن است در اثر آلرژی شدید دچار شوک آنافیلاکتیک (Anaphylactic Shock)  شود. آلرژی ‌های غذایی معمولاً به ‌واسطه ی پادتن ‌های ایجاد می ‌شوند و اغلب بلافاصله پس از مصرف ماده غذایی محرک، بروز می ‌کنند.

ایمونوگلوبولین ‌ها یا پادتن ‌ها، پروتئین ‌هایی هستند که توسط دستگاه ایمنی بدن برای شناسایی و حذف عوامل بیگانه تولید می ‌شوند. انواع گوناگونی از این پادتن‌ ها وجود دارد که هر یک نقش اختصاصی خود را ایفا می ‌کنند. در این میان، ایمونوگلوبولین ای (IgE) در بروز واکنش ‌های آلرژیک نقش اساسی دارد؛ این پادتن موجب می ‌شود بدن به موادی مانند گرده ی گیاهان یا موی حیوانات واکنش نشان دهد، که در نتیجه می ‌تواند علائمی مانند عطسه، کهیر یا خارش پوست را ایجاد کند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون بیلی‌ روبین

علائم آلرژی غذایی می ‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • تورم در زبان، لب‌ ها، صورت یا گلو
  • احساس سوزن ‌سوزن شدن یا گزگز در داخل دهان
  • ایجاد برآمدگی‌ های قرمز، خارش ‌دار و برجسته روی پوست (کهیر)
  • تنگی یا گرفتگی گلو
  • آنافیلاکسی (شوک آلرژیک) — که ممکن است با علائمی مانند کهیر، قرمزی یا رنگ ‌پریدگی پوست، خس ‌خس شدید یا تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه یا سبکی سر، تهوع و استفراغ همراه باشد.

در صورت ابتلا به آلرژی غذایی، آگاهی از علائم و نشانه‌ های آنافیلاکسی (شوک آلرژیک) اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا در صورت بروز این علائم، مراجعه ی فوری به پزشک یا اورژانس ضروری است.
از سوی دیگر، حساسیت ‌ها یا عدم ‌تحمل ‌های غذایی در مقایسه با آلرژی ‌های غذایی معمولاً خفیف ‌تر هستند، هر چند می ‌توانند موجب ناراحتی ‌های گوارشی شوند. این ناراحتی ‌ها ممکن است در صورت نا آگاهی از غذای محرک، به‌ طور مکرر رخ دهند. برخلاف آلرژی ‌های غذایی، این واکنش ‌ها آنی نیستند و به ‌وسیله ی پادتن ‌های ایمونوگلوبولین (IgE) E ایجاد نمی‌ شوند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون RBC

علائم حساسیت یا عدم ‌تحمل غذایی می‌ تواند شامل موارد زیر باشد:

  • گاز بیش از حد
  • نفخ
  • درد یا ناراحتی شکمی
  • یبوست و یا اسهال

شایع ‌ترین علت زمینه‌ ای حساسیت غذایی، سندرم روده تحریک‌ پذیر (IBS) است. سایر علل کمتر شایع شامل بیماری کرون و کولیت اولسراتیو که در مجموع به آن ‌ها بیماری التهابی روده (IBD) گفته می‌ شود و نیز بیماری سلیاک هستند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش خون MCH

آزمایش حساسیت غذایی چیست؟

حال این پرسش مطرح می ‌شود که چگونه می ‌توان تشخیص داد فرد نسبت به نوع خاصی از غذا دچار عدم ‌تحمل است؟ در این مرحله، آزمایش ‌های خانگی حساسیت یا عدم ‌تحمل غذایی مطرح می‌ شوند. امروزه گزینه‌ های تجاری متعددی برای انجام این آزمایش ‌ها در دسترس هستند، هر چند اغلب هزینه ی نسبتاً بالایی دارند. با این حال، خودِ فرآیند انجام آزمایش معمولاً ساده است.

در این روش، یک کیت آزمایش از طریق پست دریافت می‌ کنید؛ سپس با ایجاد سوراخ کوچکی در نوک انگشت، نمونه‌ ای از خون خود را جمع ‌آوری کرده و آن را برای تجزیه‌ و تحلیل آزمایشگاهی ارسال می ‌نمایید.

نتایج معمولاً به‌ صورت گزارشی تفصیلی برای شما ارسال می‌ شوند که در آن، فهرستی از مواد غذایی ‌ای ارائه می ‌شود که ممکن است بدن شما نسبت به آن ‌ها واکنش نشان دهد.

مطلب پیشنهادی: تعداد بالای گلبول‌های قرمز خون: علت، علائم و درمان

برخلاف آزمایش‌ های آلرژی غذایی که با اندازه‌ گیری سطح پادتن ایمونوگلوبولین (IgE) E واکنش‌ های سریع و اختصاصی بدن را ارزیابی می ‌کنند، آزمایش‌ های حساسیت غذایی، سطح پادتن ایمونوگلوبولین (IgG) G را می‌ سنجند. با این حال، وجود این پادتن ‌ها لزوماً به معنای وجود یک مشکل واقعی غذایی نیست و تفسیر نتایج آن می ‌تواند نیازمند بررسی بالینی دقیق ‌تری باشد.

پادتن ‌های ایمونوگلوبولین (IgG) G با واکنش‌ های ایمنی طولانی ‌تر مرتبط هستند. استفاده از این پادتن‌ ها برای سنجش واکنش بدن به غذاهای مختلف، نیازمند دقت و اعتبارسنجی بالایی است.

مطلب پیشنهادی: آزمایش کشت ادرار

نتیجه ‌گیری:  در استفاده از آزمایش ‌های خانگی حساسیت غذایی باید احتیاط کرد، زیرا تمامی این آزمایش ‌ها از نظر دقت و اعتبار یکسان نیستند. پزشکان توصیه می ‌کنند که بهترین گام آغازین، مشاوره با متخصص گوارش است. این متخصصان می ‌توانند مزایا و محدودیت ‌های هر یک از این آزمایش ‌ها را توضیح دهند و معتبرترین گزینه ‌ها را متناسب با شرایط فردی معرفی کنند.

در واقع، معتقدند که تنها یک آزمایش حساسیت غذایی وجود دارد که از نظر بالینی معتبر شناخته شده و در حال حاضر آن را برای بیماران تجویز می‌ کنند.

نتایج این آزمایش هم به بیمار و هم به پزشک معالج ارائه می ‌شود و تصمیم ‌گیری درباره ی نیاز به تغییرات رژیم غذایی به صورت مشترک انجام می ‌گیرد. این مرحله ‌ای نیست که توصیه شود بیمار به تنهایی آن را انجام دهد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش پوکی استخوان

انواع رایج آزمایش‌ های حساسیت غذایی

  • آزمایش‌ های خون: بسیاری از آزمایش ‌های حساسیت غذایی از طریق نمونه خون انجام می ‌شوند. در این روش، خون فرد گرفته شده و در معرض غذاهای مشخص قرار می ‌گیرد. سپس میزان کل آنتی ‌بادی ایمنوگلوبولین (IgG) G که به هر ماده غذایی متصل می ‌شوند، اندازه ‌گیری می ‌شود. معمولاً در این آزمایش ‌ها، چندین گروه غذایی مختلف مورد بررسی قرار می‌ گیرند. به ‌عنوان مثال، فرد ممکن است برای سنجش حساسیت به لبنیات آزمایش شود، که این گروه شامل چندین ماده غذایی با پروتئین‌ های متنوع لبنی است.
  • آزمایش ‌های ایمنوگلوبولینE  (IgE Tests) : این نوع آزمایش خون برای اندازه ‌گیری سطح IgE اختصاصی غذا در خون انجام می ‌شود. این آزمایش‌ ها معمولاً برای تشخیص آلرژی غذایی کاربرد دارند، اما می ‌توانند در شناسایی حساسیت غذایی نیز مورد استفاده قرار گیرند. علاوه بر این، برخی آزمایش ‌های خون قادر به بررسی سطوح ایمونوگلوبولین زیرگروه ۴ (IgG4) هستند. ارتباط بین سطح IgG4 و حساسیت غذایی هنوز به ‌طور کامل مشخص نیست، اما برخی مطالعات نشان می ‌دهند که این شاخص می ‌تواند نشانه ‌ای از مواجهه کلی بدن با غذاهایی باشد که ممکن است پاسخ ایمنی ایجاد کنند.
  • آزمایش ژنتیکی: برخی افراد ممکن است این سؤال را مطرح کنند که آیا آزمایش‌ های ژنتیکی می ‌توانند در تشخیص حساسیت یا آلرژی غذایی نقش داشته باشند. اگر چه ژن‌ ها به ‌عنوان عوامل خطر بالقوه برای توسعه آلرژی غذایی شناخته می ‌شوند، تحقیقات در این زمینه هنوز قطعی نیست و به ‌طور کلی، آزمایش ‌های ژنتیکی روش قابل اعتمادی برای تشخیص حساسیت غذایی محسوب نمی ‌شوند.
  • آزمایش ‌های خانگی: اگر چه کیفیت همه ی این آزمایش ‌ها یکسان نیست، آزمایش ‌های خانگی می ‌توانند گزینه ‌ای کاربردی برای بررسی حساسیت به طیف گسترده ‌ای از غذاهایی باشند که ممکن است موجب ناراحتی فرد شوند. این آزمایش ‌ها با استفاده از نمونه خون از نوک انگشت انجام می‌ شوند و واکنش ایمنی بدن (IgG) نسبت به ۲۰۴ نوع غذای مختلف را مورد بررسی قرار می ‌دهند. سپس برای هر ماده غذایی امتیازی از صفر تا سه ارائه می‌ شود؛ که صفر نشان ‌دهنده واکنش طبیعی و سه نشان‌ دهنده واکنش شدید نسبت به آن غذا است.

با این که این آزمایش جزو بهترین گزینه ‌های موجود در بازار محسوب می ‌شود، اما مشاوره با ارائه ‌دهندگان مراقبت ‌های بهداشتی برای تفسیر نتایج و انجام آزمایش ‌های تکمیلی توصیه می ‌شود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش بیماری های قلبی

انواع دیگر آزمایش ‌های حساسیت غذایی

  • رژیم حذف: رژیم حذف، یک روش غیر تهاجمی برای شناسایی حساسیت‌ های غذایی است که در آن یک یا چند گروه غذایی از رژیم غذایی حذف می ‌شوند تا بررسی شود آیا علائم ناخوشایند پس از مصرف غذا کاهش می ‌یابند یا خیر. برخی نمونه ‌ها شامل رژیم بدون گلوتن یا رژیم کم FODMAP (کربوهیدرات ‌های تخمیر پذیر شامل الیگوساکاریدها، دی‌ ساکاریدها، مونوساکاریدها و پلیول ‌ها) هستند. در این روش، معمولاً تمرکز بر حذف غذاهای پُر آلرژن مانند تخم ‌مرغ، شیر، سویا، گندم، مغزها و صدف ‌ها است. برخی افراد ممکن است نیاز به حذف تمام این گروه‌ ها داشته باشند، در حالی که دیگران تنها به حذف برخی از گروه ‌های پُر آلرژن نیاز دارند. همکاری با متخصص تغذیه یا ارائه‌ دهنده مراقبت ‌های بهداشتی مجرب در این فرآیند اهمیت دارد تا روند ساده و مؤثر باشد و برای فرد برنامه غذایی و ایده ‌های آماده ‌سازی غذا ارائه شود. پس از گذشت حدود چهار تا شش هفته از حذف غذاها، مجدداً غذاها به صورت سیستماتیک وارد رژیم می‌ شوند و علائم با دقت پایش می ‌شوند. اگر چه رژیم حذف برای همه کارآمد نیست، اما می ‌تواند به برخی افراد کمک کند تا غذاهایی که نسبت به آن ‌ها حساس هستند را شناسایی کنند.
  • تست تنفسی هیدروژن: این آزمایش غیر تهاجمی می ‌تواند به تشخیص رشد بیش از حد باکتری‌ های روده کوچک (SIBO)، سندرم روده تحریک ‌پذیر (IBS) و عدم تحمل لاکتوز کمک کند. همچنین برای بررسی عدم تحمل برخی قندها مانند فروکتوز، ساکاروز یا سوربیتول نیز کاربرد دارد.

علاوه بر این، برخی آزمایشگاه ها رژیم حذف را با آزمایش ‌های پیشرفته  ‌تر، مانند آزمایش خون، ترکیب می‌ کنند. انجام آزمایش ترکیبی می ‌تواند به مشخص شدن غذاهایی که فرد نسبت به آن ‌ها حساسیت دارد، کمک کند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش تیروئید چیست؟

علائم شایع مرتبط با حساسیت ‌های غذایی چیست؟

اگر قصد انجام آزمایش حساسیت غذایی را دارید، ابتدا بررسی علائمی که پس از مصرف غذا تجربه می ‌کنید می ‌تواند مفید باشد. از شایع ‌ترین انواع حساسیت ‌های غذایی می ‌توان به عدم‌ تحمل لاکتوز، حساسیت به هیستامین و حساسیت به گلوتن اشاره کرد.

  • عدم تحمل لاکتوز: زمانی رخ می‌ دهد که بدن آنزیم لاکتاز کافی برای شکستن لاکتوز موجود در شیر و محصولات لبنی تولید نمی ‌کند.
  • عدم تحمل هیستامین: زمانی اتفاق می ‌افتد که بدن آنزیم دی‌ آمین اکسیداز کافی برای تجزیه هیستامین موجود در غذاهایی مانند پنیر، آناناس، موز، آووکادو و شکلات تولید نمی‌ کند.
  • حساسیت به گلوتن: برخی افراد نمی ‌توانند پروتئین گلوتن موجود در گندم، چاودار و جو را به خوبی هضم کنند. لازم به ذکر است که حساسیت به گلوتن با بیماری سلیاک متفاوت است، زیرا در بیماری سلیاک هر مقدار گلوتن باعث آسیب به روده کوچک می‌ شود.

همان ‌طور که پیش ‌تر گفته شد، شایع ‌ترین علائم حساسیت غذایی معمولاً مربوط به دستگاه گوارش هستند و شامل اسهال، نفخ، گاز معده یا درد کلی شکم می‌ شوند. اگر این علائم را به ‌طور مداوم پس از خوردن غذا تجربه می ‌کنید، انجام آزمایش حساسیت غذایی می ‌تواند گزینه مناسبی برای شما باشد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش سرطان

گزینه ‌های دیگر برای آزمایش آلرژی غذایی

روش ‌های مختلفی برای شناسایی آلرژی غذایی وجود دارد. علاوه بر اخذ سابقه پزشکی و ژنتیکی دقیق توسط پزشک، معاینه فیزیکی نیز می ‌تواند در غربالگری آلرژی ‌های غذایی مفید باشد.

  • آزمایش پوستی: در این روش، مقدار کمی از ماده غذایی روی پوست قرار داده شده و سپس پوست خراش داده می ‌شود تا ماده غذایی وارد سطح پوست شود. پس از آن، بروز هر گونه واکنش یا برجستگی مورد مشاهده قرار می‌ گیرد. با این حال، ظاهر شدن واکنش به ‌تنهایی نشان‌ دهنده وجود آلرژی نیست.
  • آزمایش خون: آزمایش‌ های خونی مانند آزمایش جامع آلرژی برای اندازه ‌گیری سطح IgE ناشی از پاسخ ایمنی بدن به مصرف غذا به کار می‌ روند و معمولاً دقت بالاتری نسبت به سایر روش ‌ها دارند.
  • رژیم حذف و چالش غذایی خوراکی: این روش‌ ها نیز استفاده می ‌شوند، اما از نظر دقت و قابلیت اعتماد معمولاً به اندازه آزمایش خون مؤثر نیستند.

آزمایشگاه ها معمولاً گزینه ‌های متعددی برای غربالگری حساسیت ‌های غذایی ارائه می ‌دهند. از جمله این گزینه ‌ها می ‌توان به آزمایش حساسیت غذایی اشاره کرد که معمولاً چندین نوع غذای شایع که افراد ممکن است نسبت به آن ‌ها حساس باشند را بررسی می‌ کند، و همچنین رژیم حذف دو مرحله‌ ای. بسته به نیازها و شرایط فرد، گزینه ‌های جامع و مناسبی ارائه می شود.

مطلب پیشنهادی: آزمایش هورمونی: انواع، نحوه انجام و تفسیر نتایج

پس از انجام آزمایش، گزارشی در اختیار فرد قرار می ‌گیرد و وی می ‌تواند با متخصصان بهداشت و درمان واجد شرایط ملاقات کند تا علت هر گونه علائم ناراحت‌ کننده که ممکن است ناشی از حساسیت یا آلرژی غذایی باشد را شناسایی نماید.

سلامتی خود را کنترل کنید و کیفیت زندگی تان را بهبود بخشید.

آیا آزمایش‌ های حساسیت غذایی دقیق هستند؟

آزمایش‌ های حساسیت غذایی سال ‌هاست که مورد استفاده قرار می ‌گیرند، اما در طول این مدت، قابلیت اطمینان آن ‌ها همواره مورد تردید بوده است. متخصصان می گویند که در ابتدا، تمرکز بر آزمایش پادتن ایمونوگلوبولین (IgE) E در افراد مبتلا به سندرم روده تحریک‌ پذیر (IBS) بود، اما این آزمایش هرگز نتایج مفیدی ارائه نکرد. اکنون می ‌دانیم که این امر منطقی است، زیرا مسئله، حساسیت غذایی است و نه آلرژی غذایی.

مطلب پیشنهادی: آزمایش هورمونی برای زنان

در مرحله بعد، پادتن ‌های ایمونوگلوبولین (IgG) G مورد بررسی قرار گرفتند. برخی مطالعات اولیه نشان دادند که حذف غذاهایی که موجب واکنش ایمونوگلوبولین (IgG) G می ‌شوند، می ‌تواند به کاهش علائم IBS  کمک کند، اما این مطالعات، اغلب کوچک و دارای طراحی ضعیفی بودند. بسیاری از آن ‌ها فاقد رژیم ‌های کنترل ‌شده بودند و به همین دلیل، این تحقیقات برای مدتی طولانی نادیده گرفته شدند.

با این حال، یک مطالعه ی جدید مجدداً توجه به آزمایش حساسیت غذایی را، به ویژه در میان متخصصان، افزایش داده است. در این مطالعه، بیش از ۲۰۰ نفر مبتلا به IBS،  یا رژیم غذایی مبتنی بر نتایج آزمایش حساسیت غذایی دریافت کردند و یا تحت رژیم پلاسبو قرار گرفتند. نتایج نشان داد که شرکت ‌کنندگانی که رژیم غذایی سفارشی داشتند، به ویژه افرادی با نوع یبوستی IBS-C و نوع مختلط IBS-M، کاهش علائم بهتری را تجربه کردند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش پاپ اسمیر: کاربرد، نحوه انجام و تفسیر نتایج

پزشکان اظهار می ‌کنند که غذاهایی که بیشترین بار واکنش را ایجاد کرده ‌اند، اغلب شامل تخم ‌مرغ، شیر گاو و گندم بوده ‌اند. آن ‌ها ادامه می ‌دهند در حالی که تحقیقات بیشتری برای تأیید نتایج این مطالعه ی جدید لازم است، داده ‌های اولیه برای افراد مبتلا به IBS  بسیار امیدبخش به نظر می ‌رسد.

چه افرادی باید این آزمایش جدید حساسیت غذایی را در نظر بگیرند؟

پزشکان بر این باورند که در صورت ابتلا به IBS، به ویژه نوعی که با یبوست (IBS-C) یا علائم مختلط (IBS-M) همراه است، ممکن است انجام این آزمایش جدید حساسیت غذایی ارزش بررسی داشته باشد.

آن ‌ها اضافه می ‌کنند که این روش می ‌تواند به ‌ویژه برای افراد مبتلا به IBS-M  یک مداخله ی مهم باشد. برخلاف IBS-D  (نوع اسهالی) و IBS-C، برای بیماران با IBS-M  درمان ‌های مؤثری در دسترس نبود، و این آزمایش جدید این امکان را فراهم می ‌کند که با تغییر رژیم غذایی به‌ طور بالقوه وضعیت آن ‌ها را بهبود بخشیم و شدت علائم را کاهش دهیم.

مطلب پیشنهادی: آزمایش کم خونی: انواع، نحوه تشخیص و آمادگی

تغییرات هدفمند در رژیم غذایی می‌ تواند خبر خوشایندی برای کسانی باشد که تلاش کرده ‌اند و موفق نشده ‌اند با رژیم ‌های کلاسیک مانند FODMAP علائم خود را کنترل کنند. با این حال، آزمایش حساسیت غذایی معجزه نمی ‌کند. این آزمایش IBS کسی را درمان نمی کند، اما می ‌تواند به برخی افراد کمک کند. مدیریت IBS اغلب نیازمند تغییرات متعدد در سبک زندگی و حتی در برخی موارد، دارو است، بنابراین این آزمایش می ‌تواند یک قطعه ‌ی دیگر در پازل درمان باشد.

اگر با علائم گوارشی مواجه هستید و مشکوک هستید که رژیم غذایی ممکن است در آن نقش داشته باشد، با متخصص گوارش خود در مورد مناسب بودن آزمایش حساسیت غذایی برای شرایط تان مشورت کنید. هر چند تحقیقات هنوز در حال پیشرفت است، اما پزشک شما می ‌تواند یک آزمایش بالینی معتبر توصیه کند و پس از آن، درباره ی چگونگی اقدام، بر اساس نتایج با شما مشورت نماید.

مطلب پیشنهادی: آزمایش بیماری های مقاربتی (STD) با تفسیر نتایج

چرا آزمایش ‌های غذایی مبتنی بر IgG کارایی ندارند؟

ما همیشه نسبت به آزمایش‌ های حساسیت غذایی مبتنی بر IgG، به دلیل کمبود دقت علمی آن ها،  بسیار مشکوک بوده ایم.

از دیدگاه ما، آزمایش ‌های حساسیت غذایی که فهرستی طولانی از مواد غذایی برای اجتناب ارائه می ‌دهند، راه‌ حل مؤثری محسوب نمی ‌شوند. همه ی افراد برای حفظ سلامت خود، به تغذیه ی متعادل نیاز دارند و رژیم ‌های غذایی محدود کننده تقریباً همیشه به کمبود کالری و مواد مغذی ضروری منجر می ‌شوند.

اصل نخست در رویکرد سالم به تغذیه آن است که از غذا و فرآیند خوردن هراس نداشته باشید. اگر احساس می‌ کنید که «هیچ غذایی برای خوردن باقی نمانده است»، احتمالاً لازم است علت ریشه ‌ای مشکل را فراتر از حساسیت غذایی جست ‌و جو کنید.

ایمونوگلوبولین (IgG) Gشایع‌ ترین نوع پادتن در جریان خون انسان است. وجود پادتن ‌های IgG معمولاً اطلاعات محدودی در مورد این ‌که چه غذاهایی باید مصرف یا از آن‌ ها اجتناب شود، ارائه می ‌دهد. در واقع، آزمایش IgG بیش از آن ‌که نشان‌ دهنده ی مواد غذایی ‌ای باشد که باید از رژیم حذف شوند، بیانگر غذاهایی است که اخیراً مصرف شده ‌اند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش HPV: انواع، تشخیص و نحوه انجام

راه حل چیست؟

خب، اگر آزمایش IgG برای تشخیص حساسیت غذایی قابل اعتماد نیست، پس از کجا شروع کنیم؟

بر اساس تجربه من در همکاری با هزاران مشتری طی سال ‌های گذشته، بیشتر افرادی که به دنبال انجام آزمایش حساسیت غذایی هستند، در واقع در پی شناسایی آلرژی یا عدم‌ تحمل غذایی می ‌باشند — و این دقیقاً بهترین نقطه شروع است. در حالی ‌که آلرژی ‌ها و عدم‌ تحمل ‌های غذایی معمولاً وضعیت ‌هایی پایدار هستند، حساسیت‌ های غذایی ممکن است با توجه به تغییر در وضعیت‌ های زمینه ‌ای سلامت (یا به‌ اصطلاح مشکلات «بالادستی») دچار نوسان شوند.

مطلب پیشنهادی: آزمایش قند خون

برای بررسی آلرژی و عدم تحمل و رسیدن به ریشه ‌ی واقعی حساسیت ‌های غذایی، روند کار می ‌تواند به شکل زیر باشد:

  • آزمایش حساسیت ژنتیکی به گندم
  • آزمایش عدم تحمل ژنتیکی لاکتوز
  • آزمایش آلرژی غذایی وابسته به IgE
  • آزمایش عدم تحمل هیستامین

آلرژی و عدم تحمل غذایی، واکنش های متفاوتی نسبت به حساسیت غذایی ایجاد می‌ کنند. بنابراین، تا زمانی که پایه و اساس مشکلات غذایی خود را شناسایی نکنید، آزمایش حساسیت غذایی هیچ فایده ‌ای ندارد. برای مثال، اگر بیماری سلیاک تشخیص داده نشده داشته باشید، آزمایش حساسیت غذایی ارزشمند نخواهد بود تا زمانی که مشکل زمینه ‌ای، یعنی آسیب به روده کوچک، درمان شود.

مطلب پیشنهادی: نحوه آمادگی برای آزمایش چربی خون: آیا نیاز به ناشتایی دارد؟

پس از این مرحله، به ‌جای آن‌ که خود را با آزمایش‌ های IgG درگیر کنید، برای بسیاری از افراد بررسی مسیرهای مرتبط با هیستامین می ‌تواند ارزشمندتر باشد.

دلیل این امر آن است که عدم ‌تحمل هیستامین در میان بزرگسالان به‌ طور فزآینده‌ ای شایع شده و با نوعی حساسیت غذایی متغیر یا «هدف متحرک» ارتباط دارد؛ بدین معنا که فرد ممکن است در برخی مواقع نسبت به یک ماده ی غذایی واکنش نشان دهد و در مواقع دیگر خیر، زیرا سطح هیستامین در بدن ممکن است در نوسان باشد.

مطلب پیشنهادی: آزمایش چربی خون: تشخیص، آمادگی، تفسیر نتایج

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا