مقدمه: آزمایش بیماری های مقاربتی (STD) یک آزمایش پزشکی است که برای تشخیص این موضوع انجام می شود که آیا فرد به یکی از بیماری های مقاربتی (منقله از راه جنسی) مبتلا شده است یا نه. این آزمایش ها به منظور شناسایی بیماری ها در مراحل اولیه، شروع درمان به موقع و جلوگیری از گسترش بیماری در بین افراد انجام می شوند.
عفونت های مقاربتی (STIs) که معمولاً به آن ها بیماری های مقاربتی (STDs) نیز گفته می شود، عفونت هایی هستند که از طریق تماس جنسی با فردی دیگر منتقل می شوند. طبق گزارش مراکز کنترل و پیشگیری بیماری ها (CDC)، بیش از ۲۰ نوع شناخته شده از این بیماری ها وجود دارد. علاوه بر این، سالانه بیش از ۲۰ میلیون نفر در ایالات متحده به این بیماری ها مبتلا می شوند که حدود نیمی از آن ها در سنین ۱۵ تا ۲۴ سال قرار دارند. خوشبختانه، بیشتر این عفونت ها قابل درمان و بهبود هستند.
چگونه می توانید بفهمید که مبتلا شده اید؟ بهترین روش درمان چیست؟ اطلاعات ارائه شده در این جا می تواند به پاسخ این سوالات کمک کند.
آزمایش بیماری های مقاربتی (STD)
آزمایش بیماری های مقاربتی، یک آزمایش پزشکی است که برای تشخیص این موضوع انجام می شود که آیا فرد به یکی از بیماری های مقاربتی مبتلا شده است یا خیر. این آزمایش ها به شناسایی بیماری در مراحل اولیه، آغاز درمان به موقع و جلوگیری از انتقال بیماری به دیگران کمک می کنند. آزمایش STD وجود ویروس ها، باکتری ها یا انگل هایی را که از طریق روابط جنسی با فرد آلوده (از راه واژینال، دهانی یا مقعدی) منتقل می شوند، شناسایی می کند. این بیماری ها شامل تبخال تناسلی، ویروس HPV، سوزاک، زگیل تناسلی یا سفلیس هستند که ممکن است باعث خارش، ادرار دردناک، تاول های پر از مایع شفاف یا ترشحات چرک مانند، از اندام تناسلی شوند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش پاپ اسمیر: کاربرد، نحوه انجام و تفسیر نتایج
اگر بیماری های مقاربتی درمان نشوند، می توانند خطرناک و حتی کشنده باشند. مراجعه به پزشک و انجام آزمایش STD در صورت داشتن رابطه جنسی محافظت نشده یا مشاهده علائم مشکوک، به شما کمک می کند تا به موقع درمان شوید و شانس درمان کامل بیماری را داشته باشید.
اندام های تناسلی مردانه چگونه کار می کنند؟
سیستم تولید مثل مردانه برای انجام وظایف زیر طراحی شده است:
- تولید، نگهداری و انتقال اسپرم (سلول های تولید مثل مردانه) و مایع محافظ (منی)
- تخلیه اسپرم در دستگاه تولید مثل زنانه
- تولید و ترشح هورمون های جنسی مردانه
آناتومی دستگاه تولید مثل مردانه شامل ساختارهای خارجی زیر است:
- آلت تناسلی مردانه (Penis)
- کیسه بیضه (Scrotum)
- بیضه ها (Testicles)
آناتومی دستگاه تولید مثل مردانه شامل ساختارهای داخلی نیز می شود که عبارتند از:
- لوله های واز (Vas Deferens)
- مجاری انزالی (Ejaculatory ducts)
- مجرای ادرار (Urethra)
- کیسه های منی (Seminal Vesicles)
- غده پروستات (Prostate Gland)
- غدد بولبواورترال یا غدد کوپر Bulbourethral Glands) یا (Cowper’s Gland
اندام های تناسلی زنانه چگونه کار می کنند؟
دستگاه تولید مثل زنانه وظایف متعددی دارد. تخمدان ها، سلول های تخمک زنانه را تولید می کنند که به آن ها اووم یا اووسیت نیز گفته می شود. این تخمک ها سپس به لوله فالوپ منتقل می شوند، جایی که ممکن است توسط اسپرم بارور شوند. تخمک بارور شده سپس به رحم منتقل می شود، جایی که پوشش داخلی آن (آندومتر) در پاسخ به هورمون های طبیعی چرخه تولید مثل ضخیم شده است. وقتی تخمک بارور شده وارد رحم می شود، می تواند به این پوشش ضخیم رحم بچسبد و رشد خود را ادامه دهد. اگر لقاح انجام نشود، پوشش داخلی رحم به صورت خونریزی ماهیانه (قاعدگی) ریزش می کند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش تیروئید چیست؟
علاوه بر این، دستگاه تولید مثل زنانه، هورمون های جنسی زنانه ای تولید می کند که چرخه تولید مثل را حفظ و تنظیم می کنند.
در دوران یائسگی، دستگاه تولید مثل زنانه به تدریج تولید هورمون های زنانه لازم برای عملکرد چرخه تولید مثل را متوقف می کند. در این مرحله، قاعدگی ها ممکن است نامنظم شده و در نهایت قطع شوند. یک سال پس از قطع قاعدگی ها، زن یائسه محسوب می شود.
آناتومی دستگاه تولید مثل زنانه شامل ساختارهای خارجی و داخلی است.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کبد: تست های عملکرد، دلایل و تفسیر کامل نتایج
وظیفه ساختارهای خارجی دستگاه تناسلی زنانه (اندام تناسلی خارجی) دوگانه است: اجازه دادن به ورود اسپرم به داخل بدن، محافظت از اندام های تناسلی داخلی در برابر عوامل عفونی
اصلی ترین ساختارهای خارجی دستگاه تناسلی زنانه شامل موارد زیر هستند:
- لب های بزرگ (Labia Majora)
- لب های کوچک (Labia Minora)
- غدد بارتولن (Bartholin Glands)
- کلیتوریس (Clitoris)
آناتومی دستگاه تناسلی زنانه شامل ساختارهای داخلی زیر است:
- واژن (Vagina)
- رحم (Uterus یا Womb)
- تخمدان ها (Ovaries)
- لوله های فالوپ (Fallopian Tubes)
آیا رابطه جنسی بدون انزال یا رابطه دهانی باعث انتقال بیماری های مقاربتی میشود؟
حتی یک بار رابطه جنسی بدون انزال، می تواند خطر ابتلا به HIVیا سایر بیماری های مقاربتی را به همراه داشته باشد، زیرا در حین دخول، اندام های داخلی بدن با ترشحات بدن شریک جنسی تماس پیدا می کنند. افرادی که در معرض خطر ابتلا به HIV قرار گرفته اند، باید در اسرع وقت (در طی ۷۲ ساعت) به بیمارستان مراجعه کنند تا داروی پیشگیری پس از تماس (PEP)، که دارویی ضد HIV است، دریافت کنند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کم خونی: انواع، نحوه تشخیص و آمادگی
همچنین بسیاری از افراد به اشتباه تصور می کنند که رابطه دهانی بی خطر است و منجر به بیماری های مقاربتی نمی شود. در حالیکه رابطه دهانی می تواند منجر به ابتلا به انواع بیماری های مقاربتی مانند تبخال، سفلیس، سوزاک، کلامیدیا یا زگیل تناسلی شود. افرادی که رابطه دهانی دارند یا از انجام آن توسط شریک جنسی خود رضایت دارند، باید هر ۳ تا ۶ ماه یک بار یا حداقل سالی یک بار آزمایش بیماری های مقاربتی انجام دهند تا از خطر بیماری های احتمالی جلوگیری کنند.
علائم بیماری های مقاربتی چیست؟
- بدون علامت
- خارش، درد یا سوزش در ناحیه تناسلی یا مقعد
- درد هنگام ادرار
- ترشحات چرک مانند
- ترشحات واژینال با بوی نامطبوع
- خون ریزی غیر عادی
- التهاب مقعد
- عفونت گلو
- تورم غدد لنفاوی
- درد لگن (در زنان)
- زخم در ناحیه تناسلی یا مقعد
- برجستگی، توده یا پولیپ در ناحیه تناسلی یا مقعد
- التهاب پیشاب راه یا التهاب مقعد
- بثورات پوستی روی تنه، کف دست یا کف پا
- ریزش مو
- تب
علائم در مردان
- سوزش یا خارش در آلت تناسلی
- ترشح یا خروج مایع از آلت تناسلی
- درد در ناحیه لگن
- زخم ها، برجستگی ها یا تاول ها روی آلت تناسلی، مقعد یا دهان
- سوزش و درد هنگام ادرار کردن یا هنگام دفع مدفوع
- نیاز مکرر به دستشویی رفتن
علائم در زنان
- سوزش یا خارش در واژن
- ترشح غیرطبیعی یا بوی نامطبوع از واژن
- درد در ناحیه لگن
- خونریزی غیرطبیعی از واژن
- درد عمیق هنگام رابطه جنسی
- زخم ها، برجستگی ها یا تاول ها در واژن، مقعد یا دهان
- سوزش و درد هنگام ادرار کردن یا هنگام دفع مدفوع
- نیاز مکرر به دستشویی رفتن
چه کسانی باید آزمایش بیماری های مقاربتی انجام دهند؟
- افرادی که رابطه جنسی محافظت نشده (واژینال یا مقعدی) دارند، حتی اگر از روش جلوگیری طبیعی (بیرون کشیدن آلت قبل از انزال) استفاده کنند.
- در صورت پاره شدن کاندوم یا خارج شدن آن هنگام رابطه، که منجر به تماس با ترشحات شریک جنسی می شود.
- افرادی که چند شریک جنسی دارند، به روابط آزاد یا روابط یک شبه علاقه مندند، یا رفتارهای جنسی گروهی دارند.
- افرادی که رابطه دهانی با شریک جنسی موقت یا یک شبه دارند (در معرض خطر ابتلا به تبخال، سفلیس، سوزاک، زگیل تناسلی).
- افرادی که با شریک جنسی مبتلا به بیماری های مقاربتی یا با کارگران جنسی، رابطه محافظت نشده دارند.
- افرادی که در سه ماه گذشته با کسی غیر از شریک اصلی خود رابطه جنسی داشته اند، بیش از یک شریک داشته اند، یا شریک جدیدی داشته اند.
- زنان فعال از نظر جنسی که رابطه جنسی منظم دارند و چند شریک دارند (در معرض خطر سوزاک، کلامیدیا، HPV و سرطان دهانه رحم).
- مردان فعال از نظر جنسی که رابطه جنسی منظم دارند و چند شریک دارند (در معرض خطر سوزاک، کلامیدیا، سفلیس، HPV، HIV و تبخال تناسلی)
مطلب پیشنهادی: آزمایش HPV: انواع، تشخیص و نحوه انجام
چه مواردی در آزمایش بیماری های مقاربتی بررسی می شود؟
- عامل بیماری سوزاک (NG)
- عامل بیماری کلامیدیا (CT)
- نوعی باکتری که ممکن است باعث عفونت های تناسلی شود (MH)
- باکتری مرتبط با التهاب مجاری ادراری و عفونت های جنسی (MG)
- باکتریی که می تواند باعث التهاب مجاری ادراری شود (UU)
- نوعی دیگر از اوره پلاسم مرتبط با عفونت های تناسلی(UP)
- ویروس تبخال نوع ۱ (HSV-1) (معمولاً دهانی، ولی ممکن است تناسلی هم باشد)
- ویروس تبخال نوع ۲ (HSV-2) (معمولاً تناسلی)
- عامل بیماری سفلیس(TP)
- عامل بیماری شانکروئید (HD)
- انگل عامل تریکومونیازیس(TV)
- قارچ عامل عفونت های قارچی تناسلی(CA)
- باکتری مرتبط با واژینوز باکتریال(GV)
- استرپتوکوک گروه B،(GBS) ، ممکن است باعث عفونت های تناسلی شود
- ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) ، عامل زگیل تناسلی و سرطان دهانه رحم
چه زمانی باید آزمایش بیماری های مقاربتی انجام داد؟
افرادی که به تازگی در معرض بیماری های مقاربتی قرار گرفته اند (به جز HIV که نیاز به مراجعه فوری به بیمارستان برای دریافت داروهای ضد ویروسی دارد) می توانند از “دوره پنجره (فاصله زمانی بین ابتلا به عفونت و زمانی که آزمایش قادر به شناسایی آن عفونت می شود)” به عنوان معیار انجام آزمایش استفاده کنند. همچنین، افرادی که علائم اولیه را مشاهده می کنند، می توانند از “دوره نهفتگی (مدت زمان بین عفونت و بروز اولین علامت)” برای تصمیم گیری در مورد انجام آزمایش بهره بگیرند. به شرح زیر:
- سوزاک، دوره پنجره: ۲ تا ۶ روز، دوره نهفتگی: ۱ تا ۱۴ روز
- کلامیدیا، دوره پنجره: ۲ تا ۶ روز، دوره نهفتگی: ۷ تا ۲۱ روز
- تبخال تناسلی، دوره پنجره: ۳ تا ۶ هفته، دوره نهفتگی: ۲ تا ۱۲ روز
- سفلیس (مرحله اول)، دوره پنجره: ۳ تا ۱۲ هفته، دوره نهفتگی: ۳ تا ۱۴ هفته
- زگیل تناسلی، دوره پنجره: ندارد، دوره نهفتگی: مشخص نیست (ممکن است چند هفته، چند ماه یا حتی یک سال طول بکشد)
- تریکومونیازیس، دوره پنجره: ندارد، دوره نهفتگی: ۵ تا ۲۸ روز
- هپاتیت B وC، دوره پنجره: ۳ تا ۶ هفته، دوره نهفتگی: ۲ هفته تا ۶ ماه
مطلب پیشنهادی: نحوه آمادگی برای آزمایش چربی خون: آیا نیاز به ناشتایی دارد؟
آمادگی های لازم پیش از انجام آزمایش بیماری های مقاربتی
- تاریخ، زمان، سابقه تماس مشکوک با بیماری های مقاربتی، و علائم احتمالی خود را یادداشت کرده و به پزشک اطلاع دهید.
- زنان باید از انجام دوش واژینال، استفاده از کرم ها یا ژل های واژینال و روان کننده ها به صورت موقت خودداری کنند.
- اگر قرار است آزمایش ادرار انجام شود، حداقل یک ساعت پیش از انجام آزمایش، ادرار نکنید تا نمونه دقیق تری به دست آید.
مطلب پیشنهادی: آزمایش چربی خون: تشخیص، آمادگی، تفسیر نتایج
نحوه انجام آزمایش STD
پزشک با توجه به نوع بیماری های مشکوک، نوع آزمایش مناسب را تعیین می کند. روش های معمول شامل موارد زیر هستند:
آزمایش خون
برای بررسیHIV، سفلیس، هپاتیت B، هپاتیت C و تبخال تناسلی
پزشک ابتدا ناحیه بالای آرنج را با الکل ضدعفونی می کند، سپس با وارد کردن سوزن، نمونه خون را گرفته و در لوله مخصوص جمع آوری، می ریزد. این نمونه به آزمایشگاه بالینی بیمارستان ارسال می شود.
مطلب پیشنهادی: پنل لیپید (پروفایل چربی) چیست؟
آزمایش ادرار
برای بررسی کلامیدیا، تریکومونیازیس، و سوزاک
پزشک از شما می خواهد تا مقدار مشخصی از ادرار میانی (clean-catch urine) را در یک ظرف استریل جمع آوری کرده و آن را به آزمایشگاه بیمارستان تحویل دهید.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کلیه: بررسی عملکرد کلیه، آمادگی و تفسیر نتایج
آزمایش سواب
برای بررسیHPV، زگیل تناسلی، سوزاک، کلامیدیا، تبخال، سفلیس و تریکومونیازیس
پزشک با استفاده از یک سواب مخصوص، نمونه ای از ترشحات واژن در زنان یا نمونه ای از ترشحات آلت تناسلی یا پیشابراه در مردان می گیرد و آن را به آزمایشگاه بالینی بیمارستان ارسال می کند.
نمونه گیری کمری (لومبار پانکچر)
برای بررسیسفلیس مرحله سوم (نهفته) یا تبخال که به مغز یا نخاع گسترش یافته است
پزشک ابتدا بی حسی موضعی انجام می دهد تا محل دردناک نشود، سپس محل را ضد عفونی کرده و با وارد کردن سوزن، نمونه ای از مایع مغزی-نخاعی جمع آوری می کند تا برای تحلیل به آزمایشگاه بالینی بیمارستان ارسال شود.
مطلب پیشنهادی: آزمایش قند خون: انواع، علائم و تفسیر نتایج
علت ابتلا به عفونت های مقاربتی چیست؟
باکتری ها و ویروس هایی که در نقاط گرم و مرطوب بدن رشد می کنند، باعث عفونت های مقاربتی می شوند. این عفونت ها از طریق تماس جنسی از یک فرد به فرد دیگر منتقل می شوند. عفونت می تواند از طریق آلت تناسلی مردانه، واژن، دهان یا مقعد پخش شود. برخی از این عفونت ها خفیف هستند و برخی می توانند بسیار دردناک و حتی تهدیدکننده زندگی باشند.
عفونت های مقاربتی چگونه منتقل می شوند؟
این عفونت ها از طریق مایعات بدن منتقل می شوند. اغلب در حین رابطه جنسی واژینال، دهانی یا مقعدی منتقل می شوند. برخی از عفونت ها نیز از طریق خون آلوده منتقل می شوند؛ مثلاً افرادی که سرنگ آلوده را به صورت اشتراکی استفاده می کنند. همچنین ممکن است یک مادر هنگام بارداری، زایمان یا شیردهی، عفونت را به کودک منتقل کند.
عفونت های مقاربتی از طریق تماس عادی منتقل نمی شوند. مثلاً دست دادن، استفاده مشترک از لباس یا صندلی توالت باعث انتقال این عفونت ها نمی شود.
مطلب پیشنهادی: آزمایش فشار خون: نحوه اندازه گیری و تفسیر نتایج
چه کسانی در معرض خطر هستند؟
هر کسی ممکن است به عفونت های مقاربتی مبتلا شود، اما نوجوانان و جوانان بیشتر در معرض خطر هستند. آن ها معمولاً بیشتر از یک شریک جنسی دارند و ممکن است ندانند چگونه از خود محافظت کنند. همچنین افرادی که مواد مخدر تزریقی مصرف می کنند و از سرنگ های آلوده استفاده می کنند، در معرض خطر بالاتری هستند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش روماتیسم مفصلی
تفسیر نتایج آزمایش بیماری های مقاربتی
نتایج آزمایش بیماری های مقاربتی معمولاً به سه صورت گزارش می شوند:
- منفی (Negative)
نتیجه منفی به این معنی است که هیچ عفونت بیماری مقاربتی در نمونه شما شناسایی نشده است. - مثبت (Positive)
نتیجه مثبت نشان دهنده وجود عفونت بیماری مقاربتی است. در این صورت، پزشک ممکن است آزمایش های تخصصی تر بیشتری تجویز کند، اطلاعاتی درباره درمان و نکات لازم در طول دوره درمان ارائه دهد و همچنین پیگیری کند تا شریک (های) جنسی شما نیز برای انجام آزمایش مراجعه کنند. - نامشخص یا غیرقطعی (Inconclusive)
در این حالت، نتیجه آزمایش به دلیل نمونه ناکافی، ابتلای بسیار زودرس یا نزدیک بودن به بهبودی فرد، مشخص و قطعی نیست. پزشک درخواست نمونه گیری مجدد و انجام دوباره آزمایش را خواهد داشت.
چه مدت طول می کشد تا نتیجه آزمایش بیماری های مقاربتی آماده شود؟
زمان دریافت نتیجه آزمایش بیماری های مقاربتی بسته به نوع آزمایش متفاوت است؛ برخی آزمایش ها می توانند ظرف یک هفته نتیجه دهند، مانند تبخال (۲ تا ۳ روز)، سوزاک (۱ تا ۳ روز)، سفلیس (۲ تا ۵ روز)، در مقابل، برخی آزمایش ها می توانند در همان روز نتیجه را ارائه دهند، مانند: کلامیدیا (طی ۲۴ ساعت)، آزمایش سریع HIV (طی ۲۰ دقیقه)
بیماری های مقاربتی اگر درمان نشوند چه می شود؟
بیشتر بیماری های مقاربتی مانند تبخال، کلامیدیا یا زگیل تناسلی بدون علائم هستند. به همین دلیل، بیشتر افراد مبتلا، آزمایش انجام نمی دهند تا زمانی که بیماری پیشرفت کرده و باعث عوارضی مانند هپاتیت مزمن در مردان و زنان، سرطان دهانه رحم، ناهنجاری های جنینی، یا ناباروری در زنان و همچنین پروستاتیت، التهاب بیضه (ارکیت)، یا سرطان رکتوم در مردان شود. علاوه بر این، بیماری های مقاربتی درمان نشده خطر ابتلا به HIV را افزایش می دهند. بنابراین، انجام آزمایش های بیماری های مقاربتی بسیار اهمیت دارد.
درمان بیماری های مقاربتی
شایع ترین انواع عفونت ها و بیماری های مقاربتی و نحوه درمان آن ها:
- کلامیدیا
- سوزاک
- سیفلیس
- هرپس تناسلی
- سندروم نقص ایمنی اکتسابی (HIV)
- هپاتیت ب (HBV)
- زگیل تناسلی (HPV)
- تریکومونیازیس
کلامیدیا
این بیماری شایع ترین عفونت مقاربتی باکتریایی در ایالات متحده است. هر سال حدود ۱.۶ میلیون مورد جدید تشخیص داده می شود. این بیماری از طریق رابطه جنسی واژینال و یا مقعدی بدون محافظت، منتقل می شود.
گاهی افراد هیچ علامتی از بیماری ندارند. مردان مبتلا به کلامیدیا ممکن است هنگام ادرار احساس درد کنند یا مایعی از آلت تناسلی شان ترشح شود. زنان ممکن است بین دوره های قاعدگی خونریزی داشته باشند، هنگام ادرار درد داشته باشند، ترشح غیرطبیعی ببینند یا درد خفیفی در پایین شکم احساس کنند. در صورت رابطه جنسی مقعدی، ممکن است بیمار دچار خونریزی یا درد در ناحیه مقعد شود.
پس از تشخیص، فرد می تواند با آنتی بیوتیک درمان شود. در صورت عدم درمان، ممکن است به سیستم تولید مثلی زن آسیب جدی وارد شود و باعث شود بارداری وی دشوار یا غیرممکن گردد. در مردان نیز اگر درمان نشود، ممکن است باعث تنگی مجرای ادراری شود.
سوزاک
سوزاک می تواند عفونت هایی در نواحی تناسلی، مقعد و گلو ایجاد کند. بیشتر افراد مبتلا، جوانانی بین ۱۵ تا ۲۴ سال هستند. این بیماری از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی بدون محافظت با فرد آلوده منتقل می شود.
گاهی هیچ علامتی ندارد، یا فرد ممکن است ترشحی از آلت تناسلی یا واژن مشاهده کند و هنگام ادرار احساس درد نماید.
سوزاک با آنتی بیوتیک ها درمان می شود. اگر درمان نشود، می تواند به سیستم تولید مثلی زنان آسیب جدی وارد کند و باعث شود بارداری آن ها دشوار یا غیر ممکن شود. در مردان نیز در صورت عدم درمان، ممکن است باعث تنگی مجرای ادراری شود.
سیفلیس
سیفلیس یک عفونت باکتریایی بالقوه و تهدید کننده زندگی است که از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی منتقل می شود. این بیماری می تواند از طریق تماس زخم های ایجاد شده توسط سیفلیس، با پوست فرد سالم نیز منتقل شود. زخم ها ممکن است روی آلت تناسلی، واژن، مقعد، رکتوم یا روی لب ها و دهان ظاهر شوند. سیفلیس همچنین می تواند از مادر آلوده به جنین منتقل شود.
معمولاً اولین علامت، یک زخم باز بدون درد است. زخم ها ممکن است روی اندام های تناسلی، کف دست ها یا کف پاها ایجاد شوند. در مرحله دوم، جوش هایی شبیه لکه های قرمز یا قرمز مایل به قهوه ای ظاهر می شوند.
پنی سیلین، درمان مؤثری برای سیفلیس است. سیفلیس اگر درمان نشود، می تواند سال ها در بدن باقی بماند و باعث ایجاد مشکلاتی جدی مانند فلج (ناتوانی در حرکت اعضای بدن)، اختلالات ذهنی، آسیب به ارگان ها و حتی مرگ شود.
هرپس تناسلی
این عفونت بسیار شایع است و تقریباً از هر شش نفر (بین سنین ۱۴ تا ۴۹ سال) یک نفر به هرپس تناسلی مبتلاست. بسیاری از افراد نمی دانند که این بیماری را دارند. این عفونت توسط دو ویروس ایجاد می شود: ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) و ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۲ (HSV-2).
ویروس HSV-1 معمولاً از طریق تماس غیرجنسی منتقل می شود اما می تواند از طریق رابطه دهانی نیز انتقال یابد. این ویروس معمولاً باعث ایجاد زخم هایی روی لب ها می شود.
ویروس HSV-2 هنگامی منتقل می شود که مایعات آلوده به ویروس با شریک جنسی تماس پیدا کند، اغلب در طول رابطه جنسی. زخم های تناسلی ناشی از HSV-2 ممکن است دیده نشوند.
تاول ها می توانند تشکیل شده، ترکیده، باعث درد شوند و برای بهبود هفته ها زمان نیاز داشته باشند. برای HSV درمان قطعی وجود ندارد اما می توان با داروهای ضدویروسی علائم آن را کنترل کرد.
سندرم نقص ایمنی اکتسابی (HIV)
ایدز، نتیجه عفونت با ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) است. این بیماری درمان پذیر نیست و می تواند کشنده باشد. ویروس به سیستم ایمنی بدن حمله می کند.
ویروس HIV فقط از طریق خون، مایع منی، مایع پیش از انزال، مایعات رکتوم، مایعات واژن و شیر مادر منتقل می شود. همچنین استفاده از سرنگ ها یا ابزار تیز آلوده نیز می تواند باعث انتقال شود. مادر آلوده نیز ممکن است ویروس را در بارداری، زایمان یا شیردهی به کودک منتقل کند.
برخی افراد علائمی ندارند، برخی دیگر ممکن است برای مدت طولانی احساس بیماری شبیه به آنفولانزا داشته باشند. ویروس ممکن است سال ها بدون علامت باقی بماند. اگر فکر می کنید در معرض ویروس قرار گرفته اید، بهتر است آزمایش دهید.
داروهای ضد ویروسی برای HIV موجود است که به بهبود سلامت و طول عمر افراد مبتلا کمک میکند.
هپاتیت ب (HBV)
این عفونت ویروسی، به صورت جدی کبد را هدف قرار می دهد. واکسن های مؤثر از دهه ۱۹۹۰ کمک کرده اند تا تعداد موارد ابتلا کاهش یابد. ویروس از طریق خون، مایع منی و مایعات بدن در حین رابطه جنسی منتقل می شود. بسیاری از افراد به طور مادرزادی از مادر آلوده به دنیا می آیند. مراقبت از افراد مبتلا به HBV مزمن اهمیت زیادی دارد، اما اغلب افراد علائم واضحی ندارند.
وقتی علائم بروز می کند، ممکن است شامل تب، سردرد، درد عضلانی، خستگی، کاهش اشتها، استفراغ و اسهال باشد. از آن جا که HBV به سلول های کبد حمله می کند، ممکن است منجر به سیروز، سرطان کبد، نارسایی کبد و حتی مرگ شود. ادرار تیره، درد شکم و زردی پوست یا چشم ها از علائم آسیب کبدی است.
درمان قطعی برای هپاتیت ب وجود ندارد، با این حال داروهایی برای کنترل عفونت مزمن موجود است. HBV حاد معمولاً درمانی ندارد و بیشتر افراد به صورت طبیعی بهبود می یابند. HBV مزمن با استفاده از داروهای ضد ویروسی، درمان با اینترفرون، یا در موارد شدیدتر با پیوند کبد درمان می شود. بهترین راه پیشگیری واکسیناسیون است.
زگیل تناسلی
زگیل تناسلی توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می شود. HPV شایع ترین عفونت ویروسی مقاربتی در ایالات متحده است. این ویروس از طریق رابطه جنسی واژینال یا مقعدی منتقل می شود و حتی زمانی که فرد آلوده هیچ علامتی ندارد نیز می تواند منتقل شود.
زگیل ها بدون درد هستند و به صورت برآمدگی های گوشتی و گل کلمی شکل ظاهر می شوند. این زگیل ها روی آلت تناسلی یا در اطراف ورودی واژن یا مقعد رشد می کنند. HPV در مواردی می تواند منجر به سرطان دهانه رحم شود.
خوشبختانه واکسن مؤثری برای پیشگیری از HPV و زگیل تناسلی وجود دارد. این واکسن معمولاً به کودکان ۱۱ یا ۱۲ ساله تزریق می شود و برای افراد بین ۲۰ تا ۲۶ سال نیز توصیه می شود. درمان قطعی برای HPV وجود ندارد، اما زگیل ها می توانند با پمادهای موضعی درمان شوند. در برخی موارد، زگیل ها با روش های جراحی جزئی مانند سوزاندن، فریز کردن، لیزر یا استفاده از مواد شیمیایی برداشته می شوند. بهترین راه پیشگیری، دریافت واکسن است.
تریکومونیازیس
این بیماری مقاربتی ناشی از یک انگل است و از طریق تماس جنسی از آلت تناسلی یا واژن منتقل می شود. عمدتاً زنان جوان و فعال از نظر جنسی را تحت تأثیر قرار می دهد. مردان ختنه نشده بیشتر در انتقال این عفونت نقش دارند. تنها حدود ۳۰٪ از مبتلایان علائم دارند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش بارداری: انواع، نحوه انجام و تفسیر نتایج
مردان ممکن است احساس خارش یا سوزش در داخل آلت داشته باشند، یا دچار ترشح و سوزش هنگام ادرار یا انزال شوند. زنان ممکن است خارش، سوزش، قرمزی یا درد، ناراحتی هنگام ادرار یا ترشح غیرعادی با بوی بد داشته باشند. ابتلا به تریکومونیازیس می تواند رابطه جنسی را ناراحت کننده کند.
در صورت عدم درمان، عفونت ممکن است ماه ها یا حتی سال ها باقی بماند. زنان مبتلا ممکن است نوزادانی با وزن پایین به دنیا بیاورند. این بیماری به راحتی با آنتی بیوتیک ها قابل درمان است.
پس از درمان
بیشتر عفونت های مقاربتی پس از درمان، به طور کامل بهبود می یابند. برخی از آن ها نیاز به مدیریت مادام العمر با داروهای ضد ویروسی دارند. رفتارهای پرخطر جنسی می توانند باعث بازگشت عفونت شوند. برخی افراد تصمیم می گیرند به طور منظم آزمایش دهند تا از وضعیت سلامت خود مطمئن باشند. پیشگیری از ابتلا و کاهش احتمال عفونت مجدد کاملاً ممکن است.
سؤالات متداول
چگونه می توان از بیماری ها و عفونت های مقاربتی (STIs/STDs) پیشگیری کرد؟
با نداشتن تماس جنسی با فرد آلوده می توان از ابتلا به بیماری های مقاربتی جلوگیری کرد. روش های دیگر پیشگیری عبارت اند از:
- استفاده درست و همیشگی از کاندوم در هنگام رابطه جنسی
- داشتن رابطه جنسی فقط با یک شریک جنسی ثابت و سالم (که مبتلا به عفونت نباشد)
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی
- استفاده از سوزن تمیز و استریل برای هرگونه تزریق
استفاده صحیح از کاندوم لاتکس می تواند از شما و شریک جنسی تان محافظت کند. با این حال، کاندوم ها همه نواحی بدن را نمی پوشانند، بنابراین حتی با استفاده از کاندوم نیز احتمال انتقال یا دریافت عفونت وجود دارد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش ویتامین ها و مواد معدنی بدن با تفسیر نتایج
قبل از برقراری رابطه جنسی با شریک جدید، درباره بیماری های مقاربتی (STIs) با وی صحبت کنید. این گفتگو به شما کمک می کند تصمیم های آگاهانه ای درباره میزان ریسکی که می خواهید در زندگی جنسی تان بپذیرید، بگیرید. تنها راه قطعی برای جلوگیری از ابتلا به بیماری های مقاربتی، پرهیز کامل از رابطه جنسی است.
اگر شما یا کسی که می شناسید علائمی مانند ترشح غیر طبیعی، سوزش هنگام ادرار یا زخم در ناحیه تناسلی دارد، لطفاً با یک ارائه دهنده خدمات درمانی مشورت کنید. درمان و کمک در دسترس است.
آیا بیماری های مقاربتی می توانند در زنان مشکلات دیگری ایجاد کنند؟
بله، برخی از بیماری های مقاربتی می توانند به رحم و لوله های فالوپ زن منتقل شوند و منجر به بیماری التهابی لگن (PID) شوند. این بیماری ها ممکن است باعث ناباروری یا بارداری خارج از رحم شوند که می تواند به مرگ جنین یا حتی مادر منجر شود. همچنین، برخی بیماری های مقاربتی از مادر به نوزاد منتقل می شوند. در ضمن، ارتباط هایی بین برخی بیماری های مقاربتی و ابتلا به سرطان نیز وجود دارد.
اگر باردار باشم چه باید بکنم؟
در دوران بارداری، با درمان مناسب می توان از بروز مشکلات برای نوزاد جلوگیری کرد. اگر باردار هستید و علائم بیماری مقاربتی دارید، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. بیماری های مقاربتی در دوران بارداری باید سریع و جدی پیگیری شوند.
آیا ممکن است از طریق بوسه دهانی به بیماری مقاربتی مبتلا شوم؟
بوسه دهانی (با دهان باز) به طور کلی فعالیتی با خطر پایین برای انتقال بیماری های مقاربتی، به ویژه HIV، محسوب می شود. اما اگر این نوع بوسه طولانی باشد، ممکن است باعث آسیب به پوست اطراف دهان و لب ها شود. در چنین حالتی، احتمال انتقال HIV از فرد آلوده به شریک جنسی وجود دارد. به همین دلیل، مرکز کنترل و پیشگیری بیماری ها (CDC) توصیه می کند در صورت آلودگی یکی از طرفین، احتیاط شود.
آیا باید برای بیماری های مقاربتی آزمایش بدهم؟
اگر با افراد مختلف رابطه جنسی داشته اید یا بدون محافظت (مثلاً بدون کاندوم) رابطه برقرار کرده اید، باید با پزشک صحبت کنید. حتی اگر علائمی نداشته باشید، پزشک می تواند کمک کند.
آزمایش های مربوط به بیماری های مقاربتی بسیار آسان و رایج هستند. بهتر است آزمایش دهید و در صورت نیاز درمان شوید، تا این که سلامتی خود یا دیگران را به خطر بیندازید.
آزمایش HIV، هپاتیت B و سیفلیس توصیه می شود. اگر با چند شریک جنسی رابطه بدون محافظت داشته اید، انجام آزمایش های دوره ای (مثلاً کشت های میکروبی) هم پیشنهاد می شود.
