مقدمه: آزمایش کبد همچنین به اختصار LFTs یا پانل عملکرد کبدی نیز نامیده می شود.
آزمایش های عملکرد کبد (LFT) چگونگی کارکرد کبد شما را بررسی می کنند. کبد شما به پاکسازی و تصفیه خون کمک می کند، عوامل انعقاد خون، پروتئین ها و آنزیم ها را تولید می کند، ویتامین ها و مواد معدنی را ذخیره می کند و صفرا تولید می کند.
آزمایش های عملکرد کبد، مجموعه ای از آزمایش ها هستند که برای ارزیابی سلامت کبد، بررسی علل بیماری و تعیین میزان شدت بیماری انجام می شوند. این آزمایش ها از طریق گرفتن نمونه خون انجام می شوند.
نکات کلیدی در مورد آزمایش های عملکرد کبد
- آزمایش عملکرد کبد (LFT) یک آزمایش خون است که سطوح چندین ماده (مواد شیمیایی و پروتئین ها) تولید شده توسط کبد را اندازه گیری می کند. درنتیجه آزمایش های عملکرد کبد (LFTs)، گروهی از آزمایش های خون هستند که نشان می دهند کبد شما چقدر خوب کار می کند.
- این یک آزمایش خون است که اطلاعاتی در مورد چگونگی عملکرد کبد و میزان فشاری که بر آن وارد می شود، ارائه می دهد. این آزمایش ها، چندین ماده تولید شده توسط کبد، از جمله آنزیم ها و پروتئین ها را اندازه گیری می کنند. هر یک از این مواد اطلاعات متفاوتی ارائه می دهند.
- این آزمایش ممکن است برای تشخیص بیماری های کبدی، پایش وضعیت افراد در صورت ابتلا به بیماری کبدی، بررسی نحوه اثربخشی درمان ها و نظارت بر عوارض جانبی داروها انجام شود.
- با در نظر گرفتن نتایج این آزمایش ها همراه با علائم و سابقه پزشکی شما، می توان یک تصویر کلی از سلامت کبد به دست آورد.
- مقادیر بالاتر یا پایین تر از حد نرمال این مواد، می تواند نشان دهنده مشکلی در عملکرد کبد باشد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کم خونی: انواع، نحوه تشخیص و آمادگی
وظایف کبد
کبد یکی از مهم ترین اندام های بدن است. این اندام نقش اساسی در هضم غذا و حذف مواد مضر از خون دارد. کبد مواد مغذی و ترکیبات شیمیایی موجود در خون را به اشکالی تجزیه می کند که بدن راحت تر می تواند از آن ها استفاده کند. همچنین، داروها و مواد مضری را که ممکن است برای بدن خطرناک باشند، تجزیه و دفع می کند.
کبد صفرا تولید می کند، مایعی که به تجزیه چربی ها کمک می کند و باعث می شود آنزیم های گوارشی بتوانند آن ها را پردازش و جذب کنند. علاوه بر این، کبد مواد زائد را از بدن دفع می کند.
همچنین کبد فاکتورهای انعقاد خون را تولید می کند، میزان خون در بدن را کنترل می کند و ویتامین ها و گلیکوژن را برای تأمین انرژی ذخیره می کند. از همه مهم تر، کبد بخشی کلیدی از سیستم ایمنی بدن است و با حذف باکتری ها و ویروس های مضر، به محافظت از بدن کمک می کند.
چه عواملی باعث آسیب به کبد می شوند؟
بسیاری از بیماری ها می توانند به کبد آسیب برسانند، اما بیشتر بیماری های کبدی ناشی از سبک زندگی نامناسب هستند. مصرف الکل، اضافه وزن یا چاقی و عفونت ها، به ویژه هپاتیت ویروسی، از عوامل اصلی آسیب کبدی هستند. در مجموع، این سه عامل در ۹۰٪ موارد بیماری های کبدی نقش دارند.
مطلب پیشنهادی: آزمایش HPV: انواع، تشخیص و نحوه انجام
با پیشرفت بیماری کبدی، این عضو دچار التهاب شده که منجر به ایجاد زخم (فیبروز) و سفت شدن آن می شود. ممکن است کبد قبل از بروز علائم به شدت آسیب ببیند. در مراحل اولیه، معمولاً هیچ علامتی وجود ندارد یا علائم خفیف و غیر مرتبط با آن مانند خستگی و حالت تهوع ظاهر می شوند. با پیشرفت بیماریو افزایش التهاب، ممکن است مجرای صفراوی مسدود شده و مشکلاتی در لخته شدن خون ایجاد گردد.
در مراحل اولیه، زخم های کبدی قابل برگشت هستند. کبد تنها اندام داخلی بدن است که می تواند خود را بازسازی کند و با درمان یا ایجاد تغییرات در سبک زندگی، می توان به آن فرصت لازم برای ترمیم را داد. اما با گذشت زمان، میزان زخم ها به حدی می رسد که دیگر قابل برگشت نیستند، عملکرد کبد مختل می شود و این موضوع خطر نارسایی کبدی، که یک وضعیت تهدیدکننده زندگی است، را افزایش می دهد. این مرحله به سیروز کبدی معروف است.
هپاتیت حاد و مزمن
هپاتیت، اصطلاحی است که برای التهاب کبد به کار می رود و می تواند به دو شکل حاد یا مزمن باشد. | |
هپاتیت حاد به سرعت ایجاد شده و معمولاً باعث احساس ناخوشی، از دست دادن اشتها و گاهی اسهال و استفراغ می شود. در بسیاری از موارد، این نوع هپاتیت باعث یرقان می شود که در آن رنگ ادرار تیره شده و پوست و چشم ها زرد می شوند. هپاتیت حاد معمولاً کوتاه مدت بوده و طی چند ماه برطرف می شود. علل هپاتیت حاد شامل مصرف برخی داروها، الکل، اختلالات سیستم ایمنی و شرایطی است که مانع از ترشح صفرا از کبد می شوند. شایع ترین علت هپاتیت حاد، ویروس هپاتیت A است. برخی از بیماری های مرتبط با تغییرات بدن در دوران بارداری نیز می توانند باعث هپاتیت حاد شوند. | هپاتیت حاد |
هپاتیت مزمن به وضعیتی اطلاق می شود که التهاب کبد بیش از شش ماه طول بکشد. این نوع هپاتیت معمولاً بدون علائم است یا فقط باعث کاهش انرژی و خستگی می شود، به همین دلیل بیشتر افراد از ابتلا به آن آگاه نیستند. هپاتیت مزمن به تدریج به کبد آسیب می رساند و در صورت عدم درمان، ممکن است پس از سال ها منجر به نارسایی کبدی شود. شایع ترین علل هپاتیت مزمن شامل عفونت های هپاتیت B و C، بیماری کبد الکلی و کبد چرب هستند. | هپاتیت مزمن |
آزمایش عملکرد کبد (LFT) چیست؟
کبد یک اندام بزرگ است که در سمت راست بالای شکم قرار دارد و برای بسیاری از عملکردهای حیاتی بدن ضروری است. به عنوان مثال، داروها و الکل را پردازش می کند، مواد شیمیایی سمی را تصفیه می کند، ویتامین ها و مواد معدنی را ذخیره می کند، پروتئین ها، و صفرا (که به هضم چربی های موجود در رژیم غذایی کمک می کند.) را تولید می کند.
آزمایش های عملکرد کبد (LFTs) مجموعه ای از آزمایش ها هستند که بر روی یک نمونه خون انجام می شوند تا مشخص شود که کبد شما چقدر خوب کار می کند. این آزمایش میزان برخی از پروتئین ها و مواد شیمیایی، که آنزیم نامیده می شوند، را در خون اندازه گیری می کند. این آنزیم ها و پروتئین ها ممکن است توسط سلول های کبد تولید شوند یا زمانی که سلول های کبد آسیب می بینند یا جریان صفرا در کبد مسدود می شود، وارد خون شوند. الگوی این ناهنجاری ها می تواند به شناسایی علت درد شکم یا مشکلات کبدی کمک کند.
مطلب پیشنهادی: نحوه آمادگی برای آزمایش چربی خون: آیا نیاز به ناشتایی دارد؟
آزمایش های عملکرد کبد، میزان آنزیم ها و پروتئین های مختلفی که توسط کبد شما ترشح می شوند را اندازه گیری می کنند، از جمله:
آنزیم های موجود در کبد شما:
- آلانین آمینوترانسفراز (ALT)
- آلکالین فسفاتاز (ALP)
- آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)
- گاما-گلوتامیل ترانسفراز (GGT)
- بیلی روبین – یک محصول تجزیه ای از گلبول های قرمز خون، که توسط کبد شما ترشح می شود.
- آلبومین – نوع اصلی پروتئینی که کبد شما تولید می کند.
- پروتئین کل – مجموع مقدار پروتئین های مختلف در بدن شما.
چرا به آزمایش عملکرد کبد نیاز است؟
آزمایش عملکرد کبد به صورت روتین انجام نمی شود، اما ممکن است برای شناسایی آسیب یا التهاب در کبد شما انجام شود. پزشک شما ممکن است این آزمایش را برای موارد زیر توصیه کند:
- بررسی مشکلات احتمالی کبد، مانند کبد چرب و هپاتیت ویروسی
- کمک به تشخیص سایر بیماری ها، مانند سنگ کیسه صفرا
- نظارت بر پیشرفت و شدت بیماری های کبدی و ارزیابی میزان اثربخشی درمان
- نظارت بر عوارض جانبی داروهای تجویزی یا غیرتجویزی که ممکن است بر عملکرد کبد تأثیر بگذارند.
پزشک شما ممکن است آزمایش های عملکرد کبد را در صورتی تجویز کند که شما دارای علائم زیر باشید:
- زردی (زرد شدن پوست) یا ادرار تیره یا مدفوع با رنگ روشن
- ضعف یا خستگی
- از دست دادن اشتها
- حالت تهوع (احساس بیماری) و استفراغ (بالا آوردن)
- درد یا ورم شکم
- خارش
تیم پزشکی شما ممکن است آزمایش های عملکرد کبد (LFTs) را در شرایط زیر تجویز کند:
- به عنوان بخشی از یک چکاپ دوره ای،
- برای کمک به تشخیص، در صورت داشتن علائمی که نشان دهنده آسیب کبدی هستند،
- برای پایش یک بیماری کبدی که قبلاً تشخیص داده شده است.
همچنین ممکن است آزمایش های خون دیگری برای ارزیابی سلامت کلی شما انجام شود، از جمله:
- آزمایش عملکرد کلیه
- شمارش کامل خون (FBC)
- شمارش گلبول های سفید(WBC)
ممکن است برای بررسی عفونت های ویروسی، به ویژه هپاتیتA، B یا C، و همچنین آنتی بادی هایی که با بیماری های خودایمنی کبد مرتبط هستند، آزمایش های تخصصی تری لازم باشد. بیماری های خودایمنی کبد به چندین نوع مختلف تقسیم می شوند.
برخی از شرایط ارثی می توانند باعث بیماری های شدید کبدی شوند. اگر مشکوک به هموکروماتوز باشید، تیم پزشکی شما ممکن است آزمایش شمارش کامل خون (FBC) درخواست کند که اطلاعاتی در مورد میزان هموگلوبین خون و همچنین اندازه و شکل گلبول های قرمز خون ارائه می دهد. همچنین ممکن است بررسی های آهن انجام شود که شامل مجموعه ای از آزمایش ها برای ارزیابی وضعیت کلی آهن در بدن است. اگر نتایج شما هموکروماتوز را نشان دهند، ممکن است آزمایش ژنتیکی HFE برای تأیید تشخیص درخواست شود.
مطلب پیشنهادی: آزمایش چربی خون: تشخیص، آمادگی، تفسیر نتایج
اگر تیم پزشکی شما به این نتیجه برسد که ممکن است شما به یک بیماری ارثی به نام بیماری ویلسون مبتلا باشید، سطح مس خون شما اندازه گیری خواهد شد. مهم است که به پزشک خود هرگونه سابقه خانوادگی مشکلات کبدی را اطلاع دهید. شناسایی زودهنگام این بیماری امکان درمان و مدیریت مناسب آن را فراهم می آورد.
آزمایش های تصویربرداری که می توانند آسیب کبدی را نشان دهند شامل سونوگرافی، سی تی اسکن (تصویربرداری با استفاده از کامپیوتر) و ام آر آی (تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی) هستند. ممکن است برای تأیید تشخیص و ارزیابی میزان آسیب کبدی، بیوپسی کبد انجام شود.
نحوه آمادگی برای آزمایش کبد
به طور کلی، قبل از انجام این آزمایش نیاز به انجام کار خاصی ندارید. این آزمایش می تواند در هر زمانی از روز انجام شود. برخی داروها ممکن است بر نتیجه آزمایش تأثیر بگذارند، بنابراین باید به پزشک خود درباره تمام داروهای تجویزی و غیرتجویزی (مانند محصولات گیاهی، مکمل ها و داروهای سنتی) که مصرف می کنید، اطلاع دهید.
آزمایش عملکرد کبد چیست؟
آزمایش عملکرد کبد (LFT) یک آزمایش خون است، به این معنی که مقدار کمی خون از طریق سوزنی که در رگ دست شما قرار می گیرد، گرفته می شود. یک بند الاستیکی به دور بالای بازوی شما پیچیده می شود که ممکن است برای چند ثانیه احساس سفتی ایجاد کند. ممکن است اصلا سوزن را احساس نکنید، یا شاید یک سوزش کوتاه احساس کنید. نمونه خون در یک لوله جمع آوری می شود و برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می شود.
تفسیر نتایج آزمایش کبد
تفسیر نتایج آزمایش عملکرد کبد پیچیده است و بهترین کار این است که آن با مشاوره تیم پزشکی شما انجام شود. پزشک شما الگوی ناهنجاری ها را بررسی کرده و آن را با علائم و نشانه های شما ترکیب می کند تا تشخیص لازم را بدهد. معمولاً ممکن است آزمایش نیاز به تکرار داشته باشد تا پزشک ببیند که آیا در طول زمان الگوی خاصی وجود دارد یا خیر.
آنزیم ها و پروتئین ها به دسته های مختلفی تقسیم می شوند که برای کمک به شناسایی علت نتایج غیرطبیعی آزمایش، مورد استفاده قرار می گیرند.
محدوده مقادیر طبیعی، همراه با نتایج آزمایش برای اکثر افراد ارائه خواهد شد. همچنین باید دستورالعمل های لازم برای آمادگی قبل از آزمایش، به شما گفته شود، زیرا برخی از غذاها و داروها می توانند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند.
آزمایش انجام شده | معنای آن چیست؟ | مقادیر غیرطبیعی آن، به چه معناست؟ |
ALT (آلانین آمینوترانسفرایز) | آنزیمی که هنگام آسیب دیدن کبد، در خون آزاد می شود. | سطح پایین آن طبیعی است. مقدار بالا می تواند ناشی از آسیب به کبد مانند هپاتیت، سیروز یا تومور در کبد باشد. |
AST (آسپارتات آمینوترانسفیراز) | آنزیمی که هنگام آسیب دیدن کبد، در خون آزاد می شود. | سطح پایین آن طبیعی است. مقدار بالا می تواند ناشی از آسیب به کبد مانند هپاتیت، سیروز یا تومور در کبد باشد. |
ALP (آلکالین فسفاتاز) | آنزیمی که در بافت های کبد، استخوان، کلیه و روده یافت می شود. | سطح پایین ALP می تواند ناشی از کمبود روی، سوء تغذیه و موقتا پس از انتقال خون یا جراحی بای پس قلبی باشد. مقدار بالا می تواند ناشی از بیماری های کبد، بیماری های استخوان، لنفوم هوچکین، نارسایی قلبی احتقانی، کولیت زخمی و عفونت های باکتریایی باشد. |
آلبومین | پروتئینی که توسط کبد ساخته می شود. این پروتئین مولکول ها را در خون جا به جا می کند و مایع را در خون نگه می دارد. همچنین از نشت مایع به بافت ها جلوگیری می کند. | سطح پایین آن (هیپوآلبومینمی) می تواند ناشی از بیماری حاد کبد، سندرم نفروتیک، عفونت، التهاب، سوء تغذیه، سوء جذب، سرطان، دیابت و کم کاری تیروئید باشد. مقدار بالا (هایپرآلبومینمی) می تواند ناشی از کم آبی بدن باشد. |
پروتئین کل | معیاری برای سنجش تمام پروتئین ها. پروتئین ها بلوک های سازنده تمام سلول ها هستند. | سطح پایین آن (هیپوپروتئینمی) می تواند ناشی از اختلال عملکرد کلیه یا کبد، سوءتغذیه و سوء جذب باشد. مقدار بالا (هایپرپروتئینمی) می تواند ناشی از التهاب مزمن، عفونت ها و اختلالات مغز استخوان باشد. |
بیلی روبین | رنگدانهای که محصول زائد تجزیه گلبول های قرمز خون است. تجمع آن باعث زرد شدن پوست و چشم ها می شود. | سطح پایین آن طبیعی است. مقدار بالا می تواند ناشی از کم خونی، سیروز کبد، هپاتیت، واکنش به دارو، سرطان و سنگ های صفراوی باشد. |
GGT (گاما گلوتامیل ترانسفرایز) | آنزیمی که در کلیه، کبد، کیسه صفرا، طحال و پانکراس یافت می شود. | سطح پایین آن طبیعی است. سطح بالا می تواند ناشی از آسیب به مجاری داخل کبد باشد. این آزمایش به شناسایی علت مقادیر بالای ALP کمک می کند. |
LDH (لاکتات دهیدروژناز) | آنزیمی که در تولید انرژی در تقریباً تمام سلول های بدن نقش دارد. | سطح پایین آن طبیعی است. سطح بالا می تواند ناشی از تخریب سلول ها، کم خونی، عفونت، سپسیس، بیماری های کلیه و کبد، پانکراتیت، سرطان بیضه، لنفوم، و پیشرفت سرطان باشد. |
PT/INR ) پروترومبین تایم/ نسبت نرمال شده بین المللی ( | اندازه گیری مدت زمانی که طول می کشد تا لخته خون تشکیل شود. | پروترومبین تایم (PT) یا INR طولانی به این معنی است که خون بیشتر از حد طبیعی برای لخته شدن زمان می برد، که می تواند به دلیل بیماری کبد، کمبود ویتامین K یا کمبود فاکتورهای انعقادی باشد. |
توجه داشته باشید که بیماری کبدی ناشی از مصرف زیاد الکل یا عفونت ویروسی، می تواند منجر به نتایج غیر طبیعی در آزمایش های عملکرد کبد (LFT) شود. پزشک، به شما کمک خواهد کرد تا نتایج این آزمایش ها را بهتر درک کنید.
مطلب پیشنهادی: پنل لیپید (پروفایل چربی) چیست؟
آمینوترانسفرازها
ALT آنزیمی است که عمدتاً در کبد یافت می شود. مقادیر کمتری از آن نیز در کلیه ها، قلب و عضلات موجود است. به طور معمول، سطح ALT در بدن پایین است، اما زمانی که سلول های کبدی آسیب می بینند، ALT به خون وارد می شود. این امر معمولاً قبل از بروز علائم واضح تر آسیب کبدی اتفاق می افتد.
سطح بسیار بالای ALT معمولاً در هپاتیت حاد مشاهده می شود. افزایش های متوسط ممکن است در هپاتیت مزمن دیده شود. افراد مبتلا به انسداد مجرای صفراوی، سیروز و سرطان کبد ممکن است سطح ALT آن ها به طور متوسط افزایش یابد یا نزدیک به نرمال باشد.
AST یک آنزیم است که بیشتر در کبد یافت می شود، اما در گلبول های قرمز خون، قلب و سایر عضلات نیز وجود دارد. زمانی که سلول های کبد، گلبول های قرمز خون، قلب یا عضلات آسیب می بینند، AST را در خون رها می کنند.
سطوح بسیار بالای AST معمولاً در هپاتیت حاد مشاهده می شود.AST ممکن است در هپاتیت مزمن طبیعی یا به طور متوسط افزایش یابد. در افرادی که دچار انسداد مجاری صفراوی، سیروز و سرطان کبد هستند، غلظت های AST ممکن است به طور متوسط افزایش یابد یا نزدیک به نرمال باشد. زمانی که آسیب کبدی به دلیل مصرف الکل باشد، AST معمولاً بیشتر از ALT افزایش می یابد (این الگوی خاصی است که در برخی دیگر از بیماری های کبد مشاهده نمی شود). همچنین AST بعد از حملات قلبی و آسیب های عضلانی افزایش می یابد.
- این آنزیم ها شامل آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) هستند.
- برخی آزمایشگاه ها معمولاً AST را اندازه گیری نمی کنند، زیرا ALT برای کبد خاص تر است.
- این آنزیم ها معمولاً در داخل سلول های کبد ذخیره می شوند. اما زمانی که سلول های کبد آسیب می بینند، این آنزیم ها به جریان خون وارد شده و منجر به افزایش سطح آن ها می شود.
- علل شایع افزایش سطح این آنزیم ها شامل کبد چرب ناشی از چاقی، الکل، هپاتیت ویروسی و داروها هستند.
- علل نادر، شامل بیماری ژنتیکی هموکروماتوز و برخی از بیماری های خود ایمنی می باشد.
گاما-گلوتامیل ترانسفراز (GGT) و آلکالین فسفاتاز (ALP)
ALP آنزیمی است که در سراسر بدن یافت می شود و به انجام برخی از فرآیندهای بدن کمک می کند. دو منبع اصلی ALP در خون شما کبد و استخوان ها هستند. سطح بالای ALP ممکن است نشان دهنده بیماری کبد یا اختلالات خاص استخوانی باشد.
مطلب پیشنهادی: آزمایش کلیه: بررسی عملکرد کلیه، آمادگی و تفسیر نتایج
زمانی که مجاری صفراوی مسدود شده باشند، سطح ALP ممکن است به طور قابل توجهی افزایش یابد. در سرطان کبد و همچنین در بیماری های استخوانی. افزایش سطح هر دو ALP و GGT معمولاً نشان دهنده بیماری کبدی است تا بیماری استخوان.
GGT یک آنزیم است که عمدتاً در کبد یافت می شود و معمولاً مقدا کمی نیز در خون وجود دارد. زمانی که کبد آسیب دیده یا جریان صفرا مسدود شود، سطح GGT افزایش می یابد. بنابراین، GGT یک نشانگر مفید برای شناسایی مشکلات مجاری صفراوی است.
آزمایش GGT ممکن است برای کمک به تعیین علت افزایش ALP استفاده شود. هر دو ALP و GGT در بیماری های مجاری صفراوی و کبدی افزایش می یابند، اما تنها ALP در بیماری های استخوانی افزایش خواهد یافت.
سطوح بالای GGT همچنین با مصرف بیش از حد الکل و اغلب در افرادی که داروهایی مصرف می کنند که در کبد متابولیز می شوند، مانند کاربامازپین و فنوباربیتون، مشاهده می شود.
- این آنزیم ها بیشتر به کلستاز اختصاص دارند. کلستاز به کاهش جریان صفرا از طریق کبد اشاره دارد.
- این وضعیت ممکن است به دلیل مصرف الکل (که معمولاً فقط GGT افزایش می یابد)، سنگ های کیسه صفرا و داروها ایجاد شود.
- علل نادرتر، شامل سرطان و برخی بیماری های خودایمنی هستند.
بیلی روبین
بیلی روبین یک رنگدانه زرد است که در طی فرآیند طبیعی در بدن برای تجزیه گلبول های قرمز قدیمی ساخته می شود. این ماده توسط کبد پردازش می شود تا از بدن خارج شود. اگر کبد شما سالم باشد، فقط مقادیر کمی بیلی روبین در خون یافت می شود، اما اگر کبد به درستی عمل نکند، سطح بیلی روبین افزایش می یابد.
بیلی روبین در خون زمانی افزایش می یابد که مقدار زیادی از آن تولید شود یا مقدار کمی از آن از بدن خارج شود، که ممکن است به دلیل انسداد مجاری صفراوی یا مشکلاتی در پردازش بیلی روبین باشد. سطوح بالای بیلی روبین -مسئول زردی هستند – زمانی که پوست و سفیدی چشم ها زرد می شوند.
سطوح بالای بیلی روبین در نوزادان، به ویژه در زیر سه روزگی، غیر معمول نیست.
- بیلی روبین در هنگام تجزیه طبیعی گلبول های قرمز خون تولید می شود.
- افزایش سطح بیلی روبین می تواند به زردی (زرد شدن پوست) منجر شود.
- علل زیادی برای افزایش سطح بیلی روبین وجود دارد.
- اگر سایر آزمایش ها نرمال باشند و سطح بیلی روبین فقط به طور خفیف افزایش یافته باشد، شایع ترین علت یک وضعیت بی ضرر به نام سندروم گیلبرت است.
آلبومین
آلبومین اصلی ترین پروتئینی است که توسط کبد ساخته می شود و به حمل هورمون ها، ویتامین ها، داروها و مواد معدنی مانند کلسیم از طریق جریان خون کمک می کند. یکی از مهم ترین نقش های آن، کمک به حفظ تعادل مایعات در بدن است، به طوریکه از نشت مایعات از رگ های خونی به بافت های دیگر جلوگیری می کند.
افرادی که بیماری های مزمن کبدی و اختلالات کلیوی دارند، در معرض خطر کاهش سطح آلبومین قرار دارند. این به دلیل کاهش تولید آلبومین در کبد یا از دست دادن بیش از حد آن از طریق کلیه های آسیب دیده است. بدون مقدار کافی آلبومین، مایعات می توانند در ریه ها و سایر قسمت های بدن تجمع پیدا کنند.
اگرچه سطح آلبومین در مراحل اولیه بیماری کبدی ممکن است طبیعی باشد، اما با بدتر شدن آسیب به کبد، توانایی آن در تولید کافی آلبومین کاهش می یابد. اندازه گیری آلبومین می تواند شدت بیماری کبدی را بررسی کند.
- آلبومین شایع ترین پروتئین در جریان خون است و توسط کبد تولید می شود.
- یکی از علل کاهش آلبومین زمانی است که کبد نتواند تولید آن را ادامه دهد.
- این می تواند به معنای بیماری شدید کبدی باشد، اما سوء تغذیه یا بیماری های شدید نیز از علل شایع دیگر هستند.
- پزشک شما ممکن است آزمایش انعقاد خون به نام INR نیز تجویز کند، زیرا کبد همچنین فاکتورهای انعقادی (برای تشکیل لخته های خون) تولید می کند.
پروتئین کل
آزمایش پروتئین کل، آلبومین و تمام پروتئین های دیگر موجود در خون، از جمله آنتی بادی ها را اندازه گیری می کند. سطح پروتئین کل معمولاً در بیماری های کبدی طبیعی است.
پروترومبین تایم (PT)
پروترومبین، یک پروتئین است که به عنوان یک فاکتور لخته شدن در خون عمل می کند. این فاکتور مهمی در خون است که به لخته شدن آن کمک کرده و از خونریزی بیش از حد جلوگیری می کند. پروترومبین توسط کبد ساخته می شود. آزمایش پروترومبین تایم (PT) مدت زمانی که طول می کشد تا خون شما لخته شود را اندازه گیری می کند. اگر این آزمایش نشان دهد که خون شما بیشتر از حد معمول زمان می برد تا لخته شود، ممکن است نشانه ای از بیماری کبد باشد.
آزمایش های عملکرد کبد دارای محدودیت هایی هستند. مقادیر غیرطبیعی ممکن است به شرایطی غیر از مشکلات کبدی مربوط باشند. به عنوان مثال، ALP در استخوان ها نیز یافت می شود و ممکن است در صورت بروز بیماری های مربوط به استخوان افزایش یابد. همچنین، افرادی که بیماری کبدی بسیار شدید دارند، ممکن است سطوح نرمالی داشته باشند.
گزارش آزمایش کبد
نتایج شما به همراه نتایج دیگر آزمایش ها در همان فرم ارائه خواهد شد. شما ستون ها یا خطوط جداگانه ای برای هر یک از این آزمایش ها خواهید دید.
نتایج آزمایشات عملکرد کبد (LFTs) معمولاً به صورت مشترک ارزیابی می شوند. معمولاً مجموعه های مختلف از نتایج آزمایش ها که در طی چند روز یا هفته انجام می شوند، با هم ارزیابی می شوند تا الگوی خاصی شناسایی شود. نتایج آزمایش شما معمولاً در طول زمان تغییر می کنند.
ممکن است نتایج غیرطبیعی داشته باشید، اما به بیماری کبد مبتلا نباشید. بسیاری از شرایط موقت مانند شوک، سوختگی ها، عفونت های شدید، آسیب عضلات، کم آبی بدن، پانکراتیت، همولیز و بارداری می توانند باعث غیرطبیعی شدن سطوح یک یا چند مورد از آزمایش های عملکرد کبد شوند.
اگر دارویی مصرف می کنید که ممکن است بر کبد شما تأثیر بگذارد، نتایج غیرطبیعی آزمایش ممکن است نشان دهنده نیاز به ارزیابی مجدد دوز دارو یا انتخاب داروی جدید باشد.
آزمایش های عملکرد کبد برای نظارت بر اثربخشی درمان هایی که دریافت می کنید یا تغییراتی که در سبک زندگی خود ایجاد کرده اید، مفید هستند.
محدوده های مرجع
نتایج شما با محدوده های مرجع (که گاهی به آن ها دامنه طبیعی گفته می شود) مقایسه خواهد شد.
- محدوده های مرجع، بازه ای از نتایج هستند که در افراد سالم انتظار می رود.
- هنگامی که نتایج شما با این بازه ها مقایسه می شود، ممکن است نتایج شما در صورت قرار گرفتن خارج از این محدوده ها به عنوان بالا یا پایین علامت گذاری شوند.
- محدوده های مرجع در آزمایشگاه های مختلف ممکن است متفاوت باشند.
اگر نتایج شما به عنوان بالا یا پایین علامت گذاری شوند، این لزوماً به این معنی نیست که مشکلی وجود دارد. این بستگی به وضعیت شخصی شما دارد. نتایج شما باید توسط پزشک تفسیر شود.
محدوده های مرجع برای تمام آزمایش های عملکرد کبد به جز GGT، معمولاً مشترک هستند و به این معنی است که تمامی آزمایشگاه ها باید از همان دامنه ها برای این آزمایش ها استفاده کنند.
سؤالاتی که باید از پزشک خود بپرسید
انتخاب آزمایش هایی که پزشک شما انجام می دهد، بر اساس تاریخچه پزشکی و علائم شما خواهد بود. مهم است که تمام مواردی را که فکر می کنید می توانند کمک کننده باشند، به او بگویید.
شما نقش اصلی در اطمینان از صحت نتایج آزمایش های خود دارید. هر کاری که می توانید برای اطمینان از صحیح بودن اطلاعاتی که ارائه می دهید، انجام دهید و دستورالعمل ها را با دقت دنبال کنید.
با پزشک خود در مورد هر دارویی که مصرف می کنید صحبت کنید. بپرسید که آیا نیاز به ناشتا بودن یا توقف مصرف غذاها یا مکمل های خاصی دارید. این ها ممکن است بر نتایج شما تأثیر بگذارند. سؤالاتی که می توانید بپرسید عبارتند از:
- چرا این آزمایش باید انجام شود؟
- آیا برای جمع آوری نمونه، نیاز به آمادگی خاصی دارم؟ مانند ناشتا بودن یا پرهیز از داروها
- آیا نتیجه غیرطبیعی به این معنی است که نیاز به آزمایش های بیشتری دارم؟
- چگونه ممکن است این نتیجه تأثیری در روند درمان من داشته باشد؟
- بعد از آزمایش، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
